ZIELONE WROTA

Fundusze ekologiczne

Fundusze ekologiczne zostały powołane w celu zapenienia niezalezności źródeł finansowania przedsięwzięć proekologicznych od budżetu państwa.


Fundusze pełnia rolę regulatora oddziałującegona alokację zasobów kapitałowych oraz wspomagają przedsięwzięcia szczególnie wazne dla kraju poprzez system finansowy i za pomocą różnych instrumentów ekonomicznych.Stanowią najbardziej znane źródło dotacji i preferencyjnych pożyczek dla podmiotów podejmujacych działania proekologiczne. Popularnośc ta spowodowana jest stosunkowo dużą ilością srodków jakimi dysponują, preferencyjnymi warunkami udostępniania środków finansowych pożyczkobiorcom oraz uproszczonymi procedurami dochodzenia do uzyskania finansowego wsparcia. W ostatnich latach obserwuje się stopniowe ofraniczenie dominujacej roli funduszy ekologicznych wsród źródeł finansowania inwestycji ochronnych na rzecz udziału srdków przedsiębiorstw, budżetów gmin oraz jednostek gospodarczych. Dotacje zastepowane są w większym stopniu pozyczkami, zaś te preferencyjnymi kredytami udzielanymi przez banki komercyjne.

Podlasianie mogą korzystać z funduszy gminnych  powiatowych oraz większych (bardziej zasobnych) Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Białymstoku - przede wszystkim dla przedsięwzięć regionalnych oraz Narodoweego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej - dla zadań o charakterze ponadregioanlnym.

 


 

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
ul. Konstruktorska 3a

02-673 Warszawa

tel. (022) 459 00 00, 459 00 01, fax (022) 459 01 01
 e-mail: fundusz@nfosigw.gov.pl

www.nfosigw.gov.pl

 

 

Formy dofinansowania:

  • pożyczki preferencyjne,
  • pożyczki płatnicze,
  • kredyty udzielane ze środków Narodowego Funduszu przez banki w ramach linii kredytowych,
  • dotacje,
  • dopłaty do oprocentowania preferencyjnych kredytów i pożyczek,
  • pożyczki w ramach umowy konsorcjum,
  • promesy pomocy finansowej przedsięwzięcia,
  • poręczenia spłaty kredytów oraz zwrotu środków przyznanych przez rządy państw obcych i organizacje międzynarodowe, przeznaczonych na realizację zadań ochrony środowiska i gospodarki wodnej, zgodnie z ustawą z 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne (Dz.U. z 2003 r. Nr 174 poz. 1689 z późn. zm. ). Udzielając poręczenia Narodowy Fundusz wymaga zabezpieczeń na okoliczność roszczeń wynikających z tytułu wykonywania obowiązków poręczyciela i pobiera opłatę prowizyjną,
  • umorzenia pożyczek preferencyjnych.

Decyzja o dofinansowaniu jest podejmowana po spełnieniu następujących warunków:

  • przedsięwzięcie zostało ocenione zgodnie z listą priorytetowych programów, kryteriami wyboru przedsięwzięć, oraz planem działalności i w przypadku dotacji zostało umieszczone na liście przedsięwzięć do dofinansowania,
  • udokumentowano możliwość pełnego pokrycia planowanych kosztów przedsięwzięcia,
  • wnioskodawca wywiązuje się z obowiązku uiszczania opłat i kar, stanowiących przychody Narodowego Funduszu,
  • przedsięwzięcie określone we wniosku o udzielenie dofinansowania nie zostało zakończone.

 

O dofinansowanie ze środków Narodowego Funduszu mogą ubiegać się podmioty podejmujące realizację przedsięwzięć służących ochronie środowiska i gospodarce wodnej oraz wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, w celu finansowania przedsięwzięć określonych w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627, z późn.zm.). Najbardziej powszechnymi formami dofinansowania są dotacje i pożyczki.

 

Dotacje

 

Dotacje mogą być udzielane na:

  • gospodarkę wodno-ściekową w zakresie wspieranie proekologicznych form transportu w żegludze śródlądowej (ustawa z dnia 28 października 2002 r. o Funduszu Żeglugi Śródlądowej i Funduszu Rezerwowym (Dz. U. Nr 199, poz. 1672)),
  • rekultywację terenów zdegradowanych przez wojsko i przemysł,
  • rekultywację składowisk odpadów komunalnych – dotacja do wysokości 20% kosztów rekultywacji - dla jednostek samorządu terytorialnego lub spółek będących w 100% własnością tych jednostek i realizujących ich zadania własne, dotyczy składowisk, których eksploatację rozpoczęto przed 1 października 2001 r. (Ustawa o odpadach, Dz.U. z 2001r., Nr 62, poz. 628 z późn. zm. )
  • monitoring środowiska,
  • ochronę przyrody i krajobrazu,
  • ochronę lasów i zasobów leśnych,
  • zapobieganie powstaniu poważnych awarii lub usuwanie ich skutków,
  • zapobieganie klęskom żywiołowym lub usuwanie ich skutków,
  • kształtowanie ekologicznych postaw i zachowań społeczeństwa,
  • wspieranie działalności pozarządowych organizacji ekologicznych,
  • przedsięwzięcia wskazane przez Ministra Środowiska, szczególnie ważne z punktu widzenia polityki ekologicznej państwa, uwzględnione w planie działalności Narodowego Funduszu, do kwot określonych w tym planie, w tym przedsięwzięcia wynikające z porozumień zawartych z udziałem Ministra Środowiska i Narodowego Funduszu oraz wspieranie kształcenia kadr dla potrzeb rozwoju regionalnego na kierunku gospodarka przestrzenna - specjalnościach zamawianych u Ministra Szkolnictwa Wyższego i Nauki,
  • przedsięwzięcia:
    - określone w § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 8 lipca 2002 roku w sprawie szczegółowych zasad i kryteriów gospodarowania środkami z opłat produktowych (Dz. U. Nr 122, poz. 1052),
    - finansowane z przychodów Narodowego Funduszu otrzymywanych na mocy: ustawy z 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. Nr 180, poz. 1495); ustawy z 22 grudnia 2004 r. o handlu uprawnieniami do emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. Nr 281, poz. 2784); ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową (Dz. U. Nr 121, poz. 1263 z późn. zm.); ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 Nr 89, poz. 625 z późn. zm.),
    - finansowane z wpływów z prawa geologicznego i górniczego, o których mowa w art. 401 ust. 6 ustawy,
    - związane z demontażem pojazdów wycofanych z eksploatacji, o których mowa w art. 401 ust.12 pkt 1 ustawy,
    - określone w art. 152 oraz mieszczące się w zadaniach Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wynikające z art. 90 ust. 1 pkt 6 i 7a ustawy Prawo wodne.
  • przedsięwzięcia pilotażowe realizowane w celu wdrożenia postępu technicznego,
  • nowe technologie o dużym stopniu ryzyka lub posiadające charakter eksperymentalny,
  • programy ochrony powietrza – do 50% kosztów przedsięwzięcia.

Dotacje mogą być także udzielane na przedsięwzięcia współfinansowane w ramach funduszy unijnych, za wyjątkiem przedsięwzięć dofinansowywanych z Funduszu Spójności.
Dotacje w wysokości do 50% kosztów przedsięwzięcia mogą być również udzielane na realizację przedsięwzięć z zakresu ochrony powietrza, oczyszczania ścieków i kanalizacji, realizowanych przez podmioty prowadzące działalność w zakresie ochrony zdrowia, profilaktyki zdrowotnej i rehabilitacji, pomocy społecznej, ochrony zabytków i krajobrazu, z wyłączeniem przedsiębiorstw, banków, spółek prawa handlowego i jednostek budżetowych.

 

Pożyczki

 

 

Wysokość udzielanego dofinansowania nie może przekroczyć 80% kosztów przedsięwzięcia, W razie finansowania przedsięwzięcia jednocześnie ze środków Narodowego Funduszu i z niepodlegających zwrotowi środków zagranicznych, wysokość dofinansowania nie może przekroczyć 80% różnicy pomiędzy planowanymi kosztami inwestycyjnymi przedsięwzięcia, a dofinansowaniem ze środków zagranicznych. Wysokość dofinansowania w formie pożyczki nie może być niższa niż 2.000.000 pln, z wyłączeniem pożyczek płatniczych oraz pożyczek udzielanych ze środków subfunduszy.

Oprocentowanie pożyczek ustalane jest w odniesieniu do stopy redyskontowej weksli, zwanej dalej „s.r.w.”, ogłaszanej przez NBP.

Wysokość oprocentowania w stosunku rocznym wynosi:

  • 0,1 s.r.w. w przypadku pożyczek udzielanych z wpływów,
  • 0,3 – 0,7 s.r.w. w przypadku pożyczek udzielanych jednostkom samorządu terytorialnego i ich związkom oraz podmiotom świadczących usługi z zakresu zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego na: 
    - przedsięwzięcia określone w 
    Krajowym Programie Oczyszczania Ścieków Komunalnych
    - inwestycje związane z budową, rozbudową i modernizacją oraz likwidacją i rekultywacją składowisk odpadów komunalnych, 
    - inwestycje w zakresie energetyki odnawialnej, o której mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r., Nr 89 poz. 625 z późn. zm.) oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z 19 grudnia 2005 r. w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia, uiszczenia opłaty zastępczej oraz zakupu energii elektrycznej i ciepła wytworzonych w odnawialnych źródłach energii (Dz. U. Nr 261, poz. 2187).
    - procentowanie jest zależne od dochodu budżetowego gminy ogółem na mieszkańca
  • 0,4 s.r.w. dla pożyczek dla małych i średnich przedsiębiorstw na przedsięwzięcia w zakresie energetyki odnawialnej, lecz nie mniej niż 1,75%,
  • 0,5 s.r.w. w przypadku pozostałych pożyczek na inwestycje w zakresie energetyki odnawialnej, lecz nie mniej niż 2,12%,
  • 0,6 s.r.w. dla pożyczek dla małych i średnich przedsiębiorstw, lecz nie mniej niż 2,55%,
  • 0,8 s.r.w. dla pożyczek płatniczych, pożyczek na przedsięwzięcia dofinansowywane z niepodlegających zwrotowi środków zagranicznych oraz Fundacji EKOFUNDUSZ oraz pozostałych pożyczek, w tym pożyczek udzielanych wojewódzkim funduszom ochrony środowiska i gospodarki wodnej, lecz nie mniej niż 3,2%.

Okres kredytowania, z pewnymi zastrzeżeniami, nie może być dłuższy niż 15 lat. Okres kredytowania nie może być dłuższy niż 10 lat, w przypadku udzielenia dofinansowania z wpływów z tytułu opłat produktowych. Okres kredytowania przy udzielaniu pożyczek płatniczych ustalany jest przez Narodowy Fundusz w zależności od warunków finansowania przedsięwzięcia z Funduszu Spójności.

Przy udzielaniu pożyczek stosowana jest karencja w spłacie rat:

  • nie dłuższa niż 6 miesięcy, z zastrzeżeniem pkt 2, liczona od ostatniej wypłaty określonej w umowie,
  • nie dłuższa niż 18 miesięcy liczona od ostatniej wypłaty - przy finansowaniu przedsięwzięć z wpływów z tytułu opłat produktowych, o których mowa w ustawie z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz. U. Nr 63, poz. 639, z poźn. zm.) oraz na mocy ustawy z dn. 20 kwietnia 2004 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową (Dz. U. Nr 121, poz. 1263 z poźn. zm.) oraz ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25 poz. 202 z późn. zm.),
  • karencja w spłacie rat kredytów udzielanych przez banki ze środków Narodowego Funduszu w ramach linii kredytowych, ustalana jest każdorazowo w umowie pomiędzy Narodowym Funduszem a bankiem.

W celu zapewnienia ciągłości finansowania przedsięwzięć w dziedzinie ochrony środowiska i gospodarki wodnej, które otrzymały dofinansowanie ze środków zagranicznych, może być udzielona pożyczka płatnicza.

Pożyczka płatnicza, może być udzielona tylko wówczas, gdy Narodowy Fundusz uczestniczył w ocenie przedsięwzięć dofinansowanych ze środków zagranicznych.

Pożyczka płatnicza, jest przeznaczana na opłacenie faktur lub równoważnych dokumentów finansowych, wystawionych w związku z realizacją przedsięwzięcia.

 

Pożyczka może być częściowo umorzona po rozpatrzeniu wniosku złożonego na formularzu stosowanym w Narodowym Funduszu, po spełnieniu łącznie następujących warunków:

  • przedsięwzięcie zostało wykonane w zakresie określonym w harmonogramie rzeczowo-finansowym, w terminie określonym w umowie,
  • został osiągnięty efekt ekologiczny określony w umowie,
  • osiągnięcie efektu ekologicznego przedsięwzięcia zostało udokumentowane najpóźniej w ciągu 30 dni od terminu określonego w umowie,
  • spłacono co najmniej 50% wypłaconej kwoty pożyczki, za wyjątkiem przedsięwzięć finansowanych z wpływów z ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową (Dz. U. Nr 121, poz. 1263 z późn. zm.), ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1495), ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz. U. Nr 63, poz. 6392),
  • raty kapitałowe i odsetki z tytułu oprocentowania spłacano w terminie określonym w umowie,
  • pożyczkobiorca zgodnie z odrębnymi przepisami, wywiązał się z obowiązku uiszczania opłat i kar stanowiących przychody Narodowego Funduszu oraz z innych zobowiązań w stosunku do Narodowego Funduszu,
  • pożyczkobiorca przeznaczy umorzoną kwotę na przedsięwzięcie z zakresu ochrony środowiska, określone we wniosku o umorzenie, zgodnie z warunkami ustalonymi w odrębnej umowie, zawartej z Narodowym Funduszem.

Wysokość umorzonej kwoty nie może przekraczać:

  • 30% pożyczki wypłaconej z wpływów z tytułu opłat produktowych, oraz wpływów z tytułu ustawy o substancjach zubożających warstwę ozonową,
  • 10 % pożyczki dla pozostałych umów, przy czym kwota umorzenia podlega ograniczeniu do 1.000.000 zł, a następnie zmniejszeniu o ewentualną dotację udzieloną na to samo przedsięwzięcie.

Umorzeniu podlegają spłaty ostatnich rat kapitałowych

 

Szczegółowe dane dotyczace zasad dofinansowania przedsięwzięć oraz formularze wniosków dostępne sa na stronie http://www.nfosigw.gov.pl

 


 

WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA
I GOSPODARKI WODNEJ
W BIAŁYMSTOKU

ul. Św. ROCHA 5
15-879 BIAŁYSTOK
tel. (085) 74 60 241, fax (085) 74 60 166
wfosigw@wfosigw.bialystok.pl
www.wfosigw.bialystok.pl

 

 

Pomoc finansowa Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Białymstoku przyznawana jest na zadania określone ustawie Prawo ochrony środowiska oraz w oparciu o Politykę ekologiczną państwa, Strategię rozwoju województwa podlaskiego, programy ochrony środowiska wraz z planami gospodarki odpadami; uwzględnia listę przedsięwzięć priorytetowych Wojewódzkiego Funduszu, plan działalności i kryteria wyboru przedsięwzięć:
• kompletności wniosku,
• spełniania wymogów formalno-prawnych,
• oceny technicznej,
• oceny ekologicznej,
• zasięgu oddziaływania.
Pomoc finansowa ze środków Funduszu dla przedsiębiorców przyznawana jest na zasadach określonych w ustawie o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.

 

Formy pomocy:
• dotacje,
• niskooprocentowane pożyczki z możliwością umorzenia.


Dotacje

 

Przedmiot udzielania dotacji:
• edukacja ekologiczna,
• monitoring,
• ochrona przyrody,
• zalesianie i zakrzewianie,
• ochrona lasów na obszarach szczególnej ochrony,
• wspomaganie systemów kontrolno-pomiarowych stanu środowiska,
• zadania w zakresie pilotażu i wdrożeń postępu technicznego i nowych technologii o dużym stopniu ryzyka,
• ochrona przed powodzią, pożarami i zapobiegania lub likwidacji nadzwyczajnych zagrożeń środowiska,
• kompleksowe programy badawczo-rozwojowe i wdrożeniowe w ochronie przyrody i środowiska,
• system kontroli wnoszenia przewidzianych ustawą opłat za korzystanie ze środowiska, a w szczególności tworzenie baz danych podmiotów korzystających ze środowiska obowiązanych do ponoszenia opłat.

 

Beneficjenci:
• osoby prawne,
• jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą,
• jednostki organizacyjne administracji publicznej nie posiadające osobowości prawnej, którym właściwy organ administracji udzielił pełnomocnictw.


Wnioski są rozpatrywane przez Fundusz w miarę posiadanych środków finansowych zgodnie z zatwierdzonym planem finansowym na kolejny rok.

Dotacja nie może być wyższa niż 60 % kosztów rzeczywistych zadania, z wyjątkiem:
• zapobiegania poważnym awariom i usuwania ich skutków oraz w sytuacjach nadzwyczajnego zagrożenia przyrody i środowiska,
• edukacji ekologicznej i konserwatorskiej ochrony przyrody.
W tych przypadkach wysokość dotacji może wynieść do 100% kosztów zadania.


Udzielanie i umarzanie pożyczek

 

Beneficjenci:
• osoby prawne,
• jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą,
• jednostki organizacyjne administracji publicznej nie posiadające osobowości prawnej, którym właściwy organ administracji udzielił pełnomocnictw.

 

Wnioski są rozpatrywane przez Fundusz w miarę posiadanych środków finansowych zgodnie z zatwierdzonym planem finansowym na kolejny rok.

 

Pożyczka może być realizowana jednorazowo lub transzach.
Wypłata pożyczki następuje w sposób i terminach określonych każdorazowo w umowie.
Udzielana pożyczka nie może przekroczyć 70% kosztów rzeczywistych zadania, z wyłączeniem pożyczek udzielanych na zadania dofinansowywane ze środków Unii Europejskiej.
Fundusz uzależnia przyznanie pożyczki od zdolności kredytowej wnioskodawcy oraz uzyskania odpowiednich zabezpieczeń spłaty pożyczki.

 

Oprocentowanie:
• przy udzielaniu pożyczek na zadania dotyczące odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych oraz likwidacji niskiej emisji z wykorzystaniem biomasy - nie niższe niż 3% w stosunku rocznym,
• przy udzielaniu pożyczek na zadania z zakresu ochrony środowiska i gospodarki wodnej, z wyłączeniem powyższych wymienionych zadań - nie niższe niż 4% w stosunku rocznym.


Okres spłaty pożyczki, bez okresu karencji, nie może przekraczać 7 lat.
Okres karencji może wynosić najwyżej do 1,5 roku i liczy się od daty podpisania umowy.

 

Jako zabezpieczenie spłaty pożyczki wraz z odsetkami, w zależności od sytuacji finansowej pożyczkobiorcy Fundusz może przyjąć: gwarancje bankowe, poręczenie (także poręczenie bankowe),  zastaw na rzeczach lub prawach,  weksel in blanco, cesję wierzytelności,  hipotekę lub hipotekę kaucyjną, inne sposoby zabezpieczenia wierzytelności dopuszczone przez obowiązujące prawo.


Pożyczki udzielane na zadania dofinansowywane

ze środków Unii Europejskiej


Przedmiotem udzielania pożyczk są przedsięwzięcia  dofinansowywane ze środków Unii Europejskiej.

 

Pomoc pożyczkowa udzielona łącznie przez NFOŚiGW oraz WFOŚiGW może sięgać 90 % różnicy wartości nakładów ogółem danego przedsięwzięcia i wartości pomocy ze środków Unii Europejskiej. Udział środków pożyczkowych NFOŚiGW i WFOŚiGW w łącznym dofinansowaniu przyznanym przez te Fundusze jest każdorazowo uzgadniany między Zarządami tych Funduszy.

Oprocentowanie wynosi 0,5 stopy redyskonta weksli w stosunku rocznym, liczonym od niespłaconych kwot kapitału.


Pomoc pożyczkowa może być udzielona maksymalnie do 15 lat. Indywidualnie określenie tego okresu uwzględnia wyniki analizy możliwości spłaty ze strony realizującego przedsięwzięcie.
Okres karencji maksymalnie może trwać do 1 roku po ukończeniu realizacji przedsięwzięcia.


W celu zapewnienia ciągłości finansowania przedsięwzięć, które korzystają z finansowania ze środków Unii Europejskiej może być udzielona pożyczka płatnicza (pomostowa). Oprocentowanie tej pożyczki jest równe stopie redyskonta weksli. Okres trwania tej pożyczki nie powinien przekraczać 1 roku.


Częściowe umorzenie pożyczki


Warunki umarzania:
• pożyczkobiorca spłacił co najmniej 60 % udzielonej pożyczki,
• zadanie zostało wykonane w terminie określonym w umowie,
• został osiągnięty określony w umowie efekt rzeczowy i ekologiczny,
• pożyczkobiorca wywiązuje się z obowiązku uiszczania opłat i kar stanowiących przychody Funduszu oraz innych zobowiązań w stosunku do Funduszu.

Wysokość umorzenia pożyczki udzielonej jednostkom samorządu terytorialnego, utworzonym przez samorząd terytorialny jednostkom organizacyjnym, organizacjom pozarządowym oraz związkom wyznaniowym i kościołom wynosi 25% udzielonej pożyczki, nie więcej jednak niż kwota pozostająca do spłaty w dniu podjęcia uchwały o umorzeniu pożyczki.
Pozostałym pożyczkobiorcom wysokość umorzenia może wynieść do 20% udzielonej pożyczki, nie więcej jednak niż kwota pozostająca do spłaty w dniu podjęcia uchwały o umorzeniu pożyczki, po spełnieniu wszystkich warunków oraz:
• zadanie realizowane było na obszarach chronionych przyrodniczo – 5%,
• umorzona kwota zostanie przeznaczona na nowe zadanie dotyczące odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych oraz likwidacji niskiej emisji z wykorzystaniem biomasy – 5%,
• warunki określone w umowie pożyczki zostaną spełnione terminowo – 10%.

 

 

Szczegółowe dane dotyczace zasad dofinansowania przedsięwzięć oraz formularze wniosków dostępne sa na stronie http://www.wfosigw.bialystok.pl


Powiatowe fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej

 

Fundusze powiatowe działają na mocy ustawy Prawo ochrony środowiska.
Dochody PFOŚiGW są przekazywane na rachunek starostwa i mają charakter działu celowego w budżecie powiatu. W ich skład wchodzą między innymi wpływy z opłat za składowanie odpadów i kar związanych z niewłaściwym ich składowaniem, wpływy z pozostałych opłat za korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian oraz za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych, a także wpływy z kar za naruszenie warunków korzystania ze środowiska.
Do 2001 roku zakres wydatkowania środków z powiatowych funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej określała ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska w art. 88j. Środki mogły być wykorzystane jedynie na realizację przedsięwzięć związanych ze składowaniem i unieszkodliwianiem odpadów, w tym współfinansowanie inwestycji ekologicznych o charakterze ponadgminnym. Na 2002 rok zakres wydatkowania tych środków określony jest w ustawie Prawo ochrony środowiska w art. 407. Został on rozszerzony o realizacje przedsięwzięć związanych z ochroną powierzchni ziemi oraz inne zadania ustalone przez radę powiatu, służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej, wynikające z zasady zrównoważonego rozwoju, w tym na programy ochrony środowiska.
Ze względu na szczupłość środków funduszy powiatowych trudno jest samodzielnie realizować zadania inwestycyjne dotyczące budowy kompleksowych systemów zagospodarowywania odpadów, łącznie z segregacją odpadów, utylizacją, selektywnym systemem zbiórki odpadów w poszczególnych gospodarstwach. Jednostki samorządowe konsolidują więc działania w ramach porozumień międzygminnych, z udziałem powiatu i wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Realizowane są zadania inwestycyjne, takie jak: budowanie wspólnego lub międzygminnego składowiska odpadów lub regionalnego systemu selektywnej gospodarki odpadami.
Ustawa nie formułuje zasad i trybu przyznawania środków z funduszy powiatowych. Ustalają je indywidualnie dysponenci funduszy – zarządy powiatów.

 


Gminne fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej

 

System funduszy ekologicznych uzupełniają gminne fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej działające na mocy ustawy Prawo ochrony środowiska. Nie są one organizacyjnie ani prawnie wydzielone ze struktury organizacyjnej samorządu terytorialnego. Nie mają osobowości prawnej, a zatem nie mają możliwości udzielania pożyczek. Dysponentem tych środków jest zarząd gminy.
Celem działania tych funduszy jest udzielanie dotacji. Finansowane są inwestycje mające charakter lokalny i realizowane na terenie własnej gminy.
Ustawa nie określa trybu i zasad przyznawania środków z gminnego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Szczegóły przyznawania tych środków ustalane są indywidualnie przez zarząd gminy.
Zakres inwestycji finansowanych przez fundusze gminne określa art. 406 ustawy Prawo ochrony środowiska stwierdzający, że środki gminnych funduszy przeznacza się na:
• edukację ekologiczną oraz propagowanie działań proekologicznych i zasady zrównoważonego rozwoju,
• wspomaganie realizacji zadań państwowego monitoringu środowiska,
• wspomaganie innych systemów kontrolnych i pomiarowych oraz badań stanu środowiska, a także systemów pomiarowych zużycia wody i ciepła,
• realizowanie zadań modernizacyjnych i inwestycyjnych, służących ochronie środowiska i gospodarce wodnej, w tym instalacji lub urządzeń ochrony przeciwpowodziowej i obiektów małej retencji wodnej,
• urządzanie i utrzymywanie terenów zieleni, zadrzewień, zakrzewień oraz parków,
• realizację przedsięwzięć związanych z gospodarką odpadami,
• wspieranie działań przeciwdziałających zanieczyszczeniom,
• profilaktykę zdrowotną dzieci na obszarach, na których występują przekroczenia standardów jakości środowiska,
• wspieranie wykorzystania lokalnych źródeł energii odnawialnej oraz pomoc dla wprowadzania bardziej przyjaznych dla środowiska nośników energii,
• wspieranie ekologicznych form transportu,
• działania z zakresu rolnictwa ekologicznego bezpośrednio oddziałujące na stan gleby, powietrza i wód, w szczególności na prowadzenie gospodarstw rolnych produkujących metodami ekologicznymi położonych na obszarach szczególnie chronionych na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody,
• inne zadania ustalone przez radę gminy, służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej, wynikające z zasady zrównoważonego rozwoju, w tym na programy ochrony środowiska.