ZIELONE WROTA

KRYTERIA WYŚWIETLANIA ARTYKUŁÓW

Rękodzieło, twórczość ludowa

Perełki podlaskiej twórczości ludowej

Poniżej przedstawiamy Państwu produkty podlaskiego rękodzieła ludowego, które zdobyły największe uznanie i cieszą się sławą w całym kraju.

 

Dekorowane są rozgrzanym woskiem, który się nakłada za pomocą cienkiego gwoździka lub szpilki osadzonej na drewnianym patyczku. Jest to tzw. sposób batikowy. Na powierzchni jajka tworzone są kompozycje w formie rozet, łańcuszków itp. Następnie jajo zanurzane jest w barwnikach. Dawniej były to wywary z kory dębu, olchy, łusek cebuli, czy młodego żyta. Obecnie używa się sztucznych barwników. Później usuwany jest wosk. W Lipsku nad Biebrzą znajdują się liczne pracownie pisankarskie udostępniane turystom oraz kolekcjonerom i miłośnikom sztuki ludowej.


 

Sztuka i twórczość ludowa Kurpiów przejawia się przede wszystkim w budownictwie, rzeźbie, zdobnictwie, wycinankarstwie oraz tkactwie.


 

W założeniu pomysłodawców - Działu Etnografii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku - głównym celem tego szlaku jest ochrona najciekawszych pracowni i ośrodków twórczości ludowej, a także udostępnienie rękodzieła turystom i miłośnikom sztuki ludowej. Szlak powstał w 1994 roku. Obejmuje warsztaty rękodzielnicze wzdłuż skraju Puszczy Knyszyńskiej: pracownie garncarskie oraz kowala w Czarnej Wsi Kościelnej, warsztat tradycyjnego wyrobu drewnianych łyżek w Zamczysku, pracownie tkactwa dwuosnowowego w Janowie i okolicznych wsiach: Wasilówka i Nowokolno, pracownię rzeźbiarza ludowego w Sokółce. Poszczególni twórcy oferują pokazy wyrobu oraz powstałe tradycyjne wyroby, jak również i naukę zawodu. Pracownie zwiedzać można od poniedziałku do soboty, po telefonicznym uzgodnieniu.


 

Tkaniny wykonywane tą metodą składają się z 2 pojedynczych warstw o przeciwstawnych kolorach, połączonych w miejscu wzorów oraz na brzegach. Wykonana jest z naturalnej przędzy wełnianej. Na warsztacie tkackim tkaczka, używając drewnianej listewki - tzw. prądka - wydobywa na wierzch nici dolnej osnowy, równocześnie przeciągając w dół nitki górnej warstwy. W ten sposób uzyskiwany jest wzór o jednakowym kształcie, ale o różnych kolorach.


 

Wysokie, od 2 do 6 metrów, kolorowe palmy ozdobione kwiatami i wstęgami. Palmę tworzy się z pnia ściętego drzewka – leszczyny lub sosny, oplata widłakiem, borówką, bukszpanem, czy też jałowcem oraz kwiatami - suchymi lub z bibuły. Zdobi się je kolorowymi, długimi wstążkami. Wierzono, iż palmy mają magiczną moc, chronią przed chorobami i zapewniają dobre plony. Największe palmy wykonuje się w parafii Łyse (woj. mazowieckie), gdzie w Niedzielę Palmową organizowany jest konkurs na najładniejszą palmę.