ZIELONE WROTA

SOO - Ostoja Wigierska

Obszar obejmuje jezioro Wigry wraz z całym zespołem jezior go otaczających. Znajdują się tu liczne małe jeziorka dystroficzne, zwane sucharami. W obręb obszaru włączone są również pobliskie lasy, stanowiące północną część Puszczy Augustowskiej, a także fragment doliny Czarnej Hańczy i tereny rolnicze.


Jezioro Wigry

 

 

 

 

NAZWA SOO: OSTOJA  WIGIERSKA
KOD OBSZARU: PLH200004
POWIERZCHNIA: 15 085 ha

 

 

 

 

 

 

 

 

OGÓLNA CHRAKTERYSTYKA OSTOI WIGIERSKIEJ


OPIS OBSZARU

Obszar obejmuje jezioro Wigry (pow. 2170 ha, głębokość 73 m) wraz zcałym zespołem jezior go otaczających i pozostających z nim w ścisłym związkuhydrologicznym. Znajdują się tu liczne małe jeziorka dystroficzne, zwane sucharami. Wobręb obszaru włączone są również pobliskie lasy, stanowiące północną częśćPuszczy Augustowskiej, a także fragment doliny Czarnej Hańczy i tereny rolnicze.Północna część obszaru wyróżnia się bardzo urozmaiconą rzeźbą ukształtowanąprzez lodowiec - strome wzgórza moreny czołowej, ozy, kemy oraz zagłębieniawytopiskowe. W rynnach i zagłębieniach polodowcowych powstały jeziora, z którychczęść jest obecnie całkowicie wypełniona torfem, zaś inne otoczone są pływającymmszarem torfowcowym powoli nasuwającym się na lustro brązowo-żółtej, bogatej wsubstancje organiczne wody. W dolinach małych cieków stosunki wodne są modyfikowaneprzez bobry, które budując tamy powodują zatapianie całych dolin. Na południe odJeziora Wigry teren jest równinny i płaski. Duża przepuszczalność gruntu powoduje,że w zasadzie brak tu cieków, za to woda jest odprowadzana bezpośrednio do JezioraWigry przez licznie występujące na jego brzegu źródliska. Część lasów jestznacznie przekształcona w wyniku dawnej działalności człowieka. Okolice Jeziora Wigryodznaczają się bardzo chłodnym klimatem, średnia roczna temperatura powietrza sięgatu 6,2 st. C i jest około 2 st. niższa niż w Polsce południowej.

Klasy siedlisk

% pokrycia

bagna

1,00 %

grunty orne

8,00 %

lasy iglaste

44,00 %

lasy liściaste

9,00 %

lasy mieszane

10,00 %

łąki i pastwiska

1,00 %

tereny rolnicze z dużym udziałem elementów naturalnych

6,00 %

zbiorniki wodne

18,00 %

złożone systemy upraw i działek

3,00 %

Suma pokrycia siedlisk

100,00 %

WARTOŚĆ PRZYRODNICZA I ZNACZENIE

Na tym obszarze stwierdzono 19 rodzajów siedlisk z załącznika IDyrektywy Siedliskowej. Na Półwyspie Jurkowy Róg (między jeziorami Wigry, Krusznik iMulaczysko) znajduje się płaski, zalewowy obszar z całkowicie, naturalnym układempełnego ciągu sukcesyjnego zbiorowisk bagiennych od szuwaru do olsu. Flora naczyniowaobejmuje 886 gatunków, a lichenoflora 262 gatunki; stwierdzono tu ponadto występowanie38 gat. wątrobowców i 141 - mchów; we florze naczyniowej odnotowano 65 gatunkówobjętych ochroną prawną i 40 gat. zagrożonych, z czego 7 gatunków z załącznika IIDyrektywy Siedliskowej. Fauna również charakteryzuje się szczególnym bogactwem.Występuje tu silna, naturalna populacja bobra. Ogółem stwierdzono tu 21 gatunkówzwierząt objętych załącznikiem II Dyrektywy Siedliskowej. Obszar ma również dużeznaczenie dla ochrony ptaków.

 

STATUS OCHRONY

Obszar w granicach Wigierskiego Parku Narodowego (15 085 ha; 1989 r.).


STRUKTURA WŁASNOŚCI

Własność Skarbu Państwa obejmuje 82 %obszaru, a własnośćprywatna 18 %.

 

ZAGROŻENIA

Największe zagrożenia to: chemizacja rolnictwa, intensywna gospodarkarybacka.

 

Wpływy i działalność człowieka na terenie obszaru

kod

Nazwa

intensywność

wpływ

100

Uprawa

C

0

102

koszenie / ścinanie

B

+

140

Wypas

C

+

160

Gospodarka leśna - ogólnie

B

0

163

odnawianie lasu po wycince (nasadzenia)

A

0

200

Hodowla ryb, skorupiaków i mięczaków

B

0

220

Wędkarstwo

B

0

243

chwytanie, trucie, kłusownictwo

B

-

501

ścieżki, szlaki piesze, szlaki rowerowe

B

0

511

linie elektryczne

C

0

610

Ośrodki edukacyjne

B

+

621

żeglarstwo

B

0

622

turystyka piesza, jazda konna i jazda na pojazdach niezmotoryzowanych

C

0

701

zanieczyszczenia wód

B

-

803

wypełnianie rowów, tam, stawów, sadzawek, bagien lub torfianek

B

+

952

eutrofizacja

B

-

954

inwazja gatunku

B

-

961

konkurencja (przykład: mewa/rybitwa)

B

-

962

pasożytnictwo

C

0

965

drapieżnictwo

B

+

976

szkody wyrządzane przez zwierzynę łowną

C

-

Oznaczenia:
A: silny wpływ
B: Średni wpływ
C: niewielki wpływ
+ dodatni wpływ działalności
0 wpływ neutralny
- wpływ negatywny

 

INFORMACJE PRZYRODNICZE OSTOI WIGIERSKIEJ:

SIEDLISKA ORAZ GATUNKI FLORY I FAUNY WYMIENIONE W ZAŁĄCZNIKU II DYREKTYWY RADYWYSTĘPUJĄCE W OSTOI WIGIERSKIEJ:

Oznaczenia:


Pokrycie - oznaczenie jaki % powierzchni Obszaru jest pokryty przez danesiedlisko
Reprezentacja - na ile typowo wykształcone jest dane siedlisko
A: doskonała, B: dobra, C: znacząca lecz o wyraźnych odkształceniach od typu
Obszar względny - %-owy udział siedliska w całkowitej powierzchni tego typusiedliska w Polsce
A: > 15 -100 %, B: > 2 -15 %, C: > 0 -2 %
Stan zachowania - stan zachowania struktury i funkcji siedliska oraz możliwościjego regeneracji w przypadku zniekształcenia
A: doskonałe zachowanie, B: dobre zachowanie, C: zachowanie w średnim lub zubożałymstanie
Ocena ogólna - wypadkowa ww. kryteriów
A: znakomita, B: dobra, C: znacząca

 

SIEDLISKA

Lp

Kod

Nazwa siedliska

Znaczenie obszaru dla siedliska

Pokrycie [%]

Reprezentacja

Obszar względny

Stan zachowania

Ocena ogólna

1

9170

grąd środkowoeuropejski

30%

A

C

A

A

2

91D0

bory i lasy bagienne

3.5%

A

C

A

A

3

6510

niżowe i górskie łąki użytkowane ekstensywnie

2%

B

C

B

B

4

91I0

świetlista dąbrowa subkontynentalna

1.7%

D

     

5

91E0

lasy łęgowe i nadrzeczne zarośla wierzbowe

1.6%

B

C

B

B

6

3160

naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne

0.4%

A

C

A

B

7

7110

torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe)

0.2%

A

C

A

A

8

7140

torfowiska przejściowe i trzęsawiska

0.1%

A

C

A

C

9

7150

obniżenia dolinkowe i pła mszarne

0.01%

A

C

A

C

10

7210

torfowiska nakredowe

0.01%

B

C

A

C

11

7220

źródliska wapienne

0.01%

A

C

B

B

12

7230

torfowiska alkaliczne

0.01%

D

     

13

3140

twardowodne oligo- i mezotroficzne zbiorniki z podwodnymi łąkami ramienic

0.01%

A

C

A

C

14

3150

starorzecza i inne naturalne, eutroficzne zbiorniki wodne

0.01%

D

     

15

4030

suche wrzosowiska

0.01%

D

     

16

6210

murawy kserotermiczne (priorytetowe są tylko murawy z istotnymi stanowiskami storczyków)

0.01%

D

     

17

6230

górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (dotyczy płatów stosunkowo bogatych florystycznie)

0.01%

B

C

B

C

18

6410

zmiennowilgotne łąki trzęślicowe

0.01%

D

     

19

6430

górskie i niżowe ziołorośla nadrzeczne i okrajkowe

0.01%

B

C

B

C

Oznaczenia:

Liczebność - wielkość populacji gatunku i jej udział wcałkowitej populacji krajowej; A: 15-100%, B: 2-15%, C: 0-2%, D: nieistotna
Stan zachowania - stopień zachowania cech siedliska ważnych dla gatunku imożliwości ich regeneracji w przypadku zniekształcenia; A: doskonałe zachowanie, B:dobre zachowanie, C: przeciętny lub zubożały stopień zachowania
Izolacja - stopień izolacji populacji występującej na danym obszarze w stosunkudo naturalnego zasięgu tego gatunku; A: populacja prawie izolowana, B: nie izolowana, alena peryferiach zasięgu gatunku, C: nie izolowana, w obrębie rozległego obszaruwystępowania gatunku
Ocena ogólna - wypadkowa ww. kryteriów
A: znakomita, B: dobra, C: znacząca

 

ROŚLINY

Lp

Kod

Nazwa gatunku

Znaczenie obszaru dla gatunku

Liczebność

Stan zachowania

Izolacja

Ocena ogólna

1

1437

leniec bezpodkwiatkowy

C

B

C

C

2

1903

lipiennik Loesela

C

A

C

B

3

1902

obuwik pospolity

C

B

C

B

4

1939

rzepik szczeciniasty

C

B

C

A

5

1477

sasanka otwarta

C

A

C

B

6

1528

skalnica torfowiskowa

C

A

C

B

BEZKRĘGOWCE

Lp

Kod

Nazwa gatunku

Znaczenie obszaru dla gatunku

Liczebność

Stan zachowania

Izolacja

Ocena ogólna

1

4038

czerwończyk fioletek

C

C

A

B

2

1060

czerwończyk nieparek

C

B

C

B

3

1083

jelonek rogacz

D

     

4

1088

kozioróg dębosz

C

B

A

C

5

1082

kreślinek

C

B

C

B

6

1016

poczwarówka jajowata

D

     

7

1052

przeplatka maturna

C

B

A

B

8

1032

skójka gruboskorupowa

C

C

C

B

9

1037

trzepla zielona

C

B

C

B

10

1042

zalotka większa

C

B

C

B

11

4056

zatoczek łamliwy

C

B

C

C

RYBY

Lp

Kod

Nazwa gatunku

Znaczenie obszaru dla gatunku

Liczebność

Stan zachowania

Izolacja

Ocena ogólna

1

1149

koza

C

B

C

C

2

1145

piskorz

C

B

C

C

3

1134

różanka

C

B

C

C

PŁAZY I GADY

Lp

Kod

Nazwa gatunku

Znaczenie obszaru dla gatunku

Liczebność

Stan zachowania

Izolacja

Ocena ogólna

1

1188

kumak nizinny

C

B

C

B

2

1166

traszka grzebieniasta

C

B

C

B

SSAKI

Lp

Kod

Nazwa gatunku

Znaczenie obszaru dla gatunku

Liczebność

Stan zachowania

Izolacja

Ocena ogólna

1

1337

bóbr europejski

C

B

C

B

2

1318

nocek łydkowłosy

C

A

C

C

3

1361

ryś

D

     

4

1352

wilk

C

B

C

C

5

1355

wydra

C

B

C

B

Materiały pochodzą ze stron internetowych Ministerstwa OchronyŚrodowiska oraz Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego w Białymstoku.