ZIELONE WROTA

SOO - Narwiańskie Bagna

Obszar obejmuje dolinę Narwi między Surażem a Rządzianami. Jest to najlepiej zachowany w Polsce przykład rzeki anastomozującej (wielokorytowej), gdzie bogata sieć koryt rzecznych przeplata się z różnymi ekosystemami lądowymi.


Narwiańskie bagna w okolicach Bokin

 

 

 

 

 

NAZWA SOO: NARWIAŃSKIE  BAGNA
KOD OBSZARU: PLH200002
POWIERZCHNIA: 7350 ha

 

 

 

 

 

 

 

 


OGÓLNA CHRAKTERYSTYKA OBSZARU

OPIS OBSZARU

Dolina Narwi pomiędzy Surażem i Rzędzianami wykształciła się w kompleksieosadów lodowcowych., których miąższość waha się od 117 do 200 m. Dolina jeststosunkowo głęboko wcięta w wysoczyzny i zabagniona. Powierzchnia doliny zalega 5-25 mniżej od terenów bezpośrednio do niej przylegających. Wypełniają ją torfy,osiągające średnio 1m miąższości. Dolina Narwi w granicach NPN cechuje sięcharakterystyczną morfologią. Składa się ona z odcinków rozszerzonych, basenowych izwężonych przypominających przełomy rzeczne. Powierzchnia basenów wynosi od 13 do 30km2, szerokość odcinków zwężonych wynosi od 1,0 do 1,5 km. Cechą charakterystycznądoliny Narwi w granicach Narwiańskiego PN jest przestrzenne przenikanie się ekosystemówlądowych z ekosystemami wodnymi, wynikającym z wyjątkowo bogatej sieci koryt rzecznychfunkcjonujących w najlepiej rozwiniętym w skali kraju systemie rzeki anastomozującej.Na wielkich obszarach w Parku dominuje zespół szuwaru turzycy sztywnej (Caricetumelatae), który jest właściwy dla istniejącego tu w klasycznej postaci łęguzastoiskowego. Wśród roślinności dominuje roślinność wodna i szuwarowa, liczne sązbiorowiska turzycowo-mszyste, a na wyniesieniach spotykane są również murawykserotermiczne i napiaskowe. Lesistość obszaru jest znikoma. W przypadku doliny Narwi wgranicach NPN brak jest poprzecznej strefowości siedliskowej. Przez wiele lat w dolinieprowadzono ekstensywną, tradycyjną gospodarkę łąkarską, będącą niezbędnymwarunkiem egzystencji szuwarów wysokoturzycowych, decydujących o wyjątkowo bogatejróżnorodności biologicznej tego obszaru.


WARTOŚĆ PRZYRODNICZA I ZNACZENIE

Dobrze zachowane rodzaje siedlisk przyrodniczych z załącznika IDyrektywy Siedliskowej, których wyróżniono tu 9 rodzajów, z których najcenniejsze sąstarorzecza, torfowiska i bory bagienne. Obszar ważny dla zachowania gatunkówkrągłoustych i ryb z załącznika II Dyrektywy: minoga ukraińskiego (Eudontomyzonmariae), piskorza (Misgurnus fossilis) i różanki (Rhodeus sericeus amarus). Obfitepopulacje bobra (Castor fiber) i wydry (Lutra lutra). Ogółem stwierdzono tu 11 gatunkówzwierząt ujętych w II załączniku Dyrektywy Siedliskowej.

Klasy siedlisk

% pokrycia

bagna

65,00 %

grunty orne

1,00 %

lasy iglaste

2,00 %

lasy liściaste

9,00 %

łąki i pastwiska

20,00 %

tereny luźno zabudowane

2,00 %

złożone systemy upraw i działek

1,00 %

Suma pokrycia siedlisk

100,00 %

ZAGROŻENIA

Główne zagrożenia dla obszaru wynikają ze zmiany stosunkówwodnych na skutek melioracji dolnego biegu Narwi, pogorszenia jakości wód oraz ekspansjitrzciny, spowodowanej zaprzestaniem użytkowania kośnego oraz wypasu. Obszar podlegadziałaniom z zakresu ochrony przeciwpowodziowej. Istniejące obiekty i urządzeniazwiązane z ochroną przeciwpowodziową wymagają utrzymywania ich w sprawnościtechnicznej. Na obszarze będą prowadzone działania związane ze swobodnym spływem wódi kry. Wykonywanie tych prac obejmuje różne fragmenty doliny rzecznej i nie ma istotnegowpływu na całość obszaru Natura 2000.

STATUS OCHRONY

Obszar w granicach Narwiańskiego Parku Narodowego (7350,0 ha; 1996r).

STRUKTURA WŁASNOŚCI

Dominuje własność prywatna. Własnością Skarbu Państwa jest2057 ha (z czego 1642,0 ha w zarządzie NPN). Pozostałe grunty, tzn. 5293,0 ha stanowiąwłasność prywatną.

Wpływy i działalność człowieka na terenie obszaru

       
         

kod

Nazwa

intensywność

% obszaru

wpływ

         

100

Uprawa

C

1

0

102

koszenie / ścinanie

B

20

+

140

Wypas

B

6

+

160

Gospodarka leśna - ogólnie

C

1

0

180

Wypalanie

B

10

-

213

łowienie pławnicami (dryfujące sieci pelagiczne)

C

5

-

220

Wędkarstwo

B

9

0

620

Sporty i różne formy czynnego wypoczynku, uprawiane w plenerze

B

3

0

701

zanieczyszczenia wód

A

5

-

800

Zasypywanie terenu, melioracje i osuszanie - ogólnie

A

15

-

960

Międzygatunkowe interakcje wśród zwierząt

C

15

-

970

Międzygatunkowe interakcje wśród roślin

C

1

-

Oznaczenia:
A: silny wpływ
B: Średni wpływ
C: niewielki wpływ
+ dodatni wpływ działalności
0 wpływ neutralny
- wpływ negatywny

INFORMACJE PRZYRODNICZE OBSZARU NARWIŃSKIE BAGNA:

TYPY SIEDLISK ORAZ GATUNKI ROŚLIN I ZWIERZAT WYMIENIONE W ZAŁĄCZNIKU II DYREKTYWYRADY:

Oznaczenia:

Pokrycie - oznaczenie jaki % powierzchni Obszaru jest pokryty przez dane siedlisko
Reprezentacja - na ile typowo wykształcone jest dane siedlisko
A: doskonała, B: dobra, C: znacząca lecz o wyraźnych odkształceniach od typu
Obszar względny - %-owy udział siedliska w całkowitej powierzchni tego typu siedliskaw Polsce
A: > 15 -100 %, B: > 2 -15 %, C: > 0 -2 %
Stan zachowania - stan zachowania struktury i funkcji siedliska oraz możliwości jegoregeneracji w przypadku zniekształcenia
A: doskonałe zachowanie, B: dobre zachowanie, C: zachowanie w średnim lub zubożałymstanie
Ocena ogólna - wypadkowa ww. kryteriów
A: znakomita, B: dobra, C: znacząca

SIEDLISKA

Lp

Kod

Nazwa siedliska

Znaczenie obszaru dla siedliska

Pokrycie [%]

Reprezentacja

Obszar względny

Stan zachowania

Ocena ogólna

1

3150

starorzecza i inne naturalne, eutroficzne zbiorniki wodne

9.1%

A

C

A

A

2

91D0

bory i lasy bagienne

6.68%

A

C

B

B

3

7140

torfowiska przejściowe i trzęsawiska

1%

B

C

B

B

4

3270

zalewane muliste brzegi rzek

0.62%

B

C

B

C

5

9170

grąd środkowoeuropejski

0.2%

B

C

B

C

6

6510

niżowe i górskie łąki użytkowane ekstensywnie

0.11%

D

     

7

91E0

lasy łęgowe i nadrzeczne zarośla wierzbowe

0.1%

D

     

8

6410

zmiennowilgotne łąki trzęślicowe

0.072%

D

     

9

6230

górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (dotyczy płatów stosunkowo bogatych florystycznie)

0.001%

D

     

Oznaczenia:

Liczebność - wielkość populacji gatunku i jej udział w całkowitej populacjikrajowej; A: 15-100%, B: 2-15%, C: 0-2%, D: nieistotna
Stan zachowania - stopień zachowania cech siedliska ważnych dla gatunku i możliwościich regeneracji w przypadku zniekształcenia; A: doskonałe zachowanie, B: dobrezachowanie, C: przeciętny lub zubożały stopień zachowania
Izolacja - stopień izolacji populacji występującej na danym obszarze w stosunku donaturalnego zasięgu tego gatunku; A: populacja prawie izolowana, B: nie izolowana, ale naperyferiach zasięgu gatunku, C: nie izolowana, w obrębie rozległego obszaruwystępowania gatunku
Ocena ogólna - wypadkowa ww. kryteriów
A: znakomita, B: dobra, C: znacząca

BEZKRĘGOWCE

Lp

Kod

Nazwa gatunku

Znaczenie obszaru dla gatunku

Liczebność

Stan zachowania

Izolacja

Ocena ogólna

1

1060

czerwończyk nieparek

C

B

C

B

2

1071

strzępotek edypus

D

     

RYBY

Lp

Kod

Nazwa gatunku

Znaczenie obszaru dla gatunku

Liczebność

Stan zachowania

Izolacja

Ocena ogólna

1

1130

boleń

C

B

C

C

2

1149

koza

C

B

C

C

3

2484

minóg ukraiński

C

B

C

B

4

1145

piskorz

C

B

C

B

5

1134

różanka

C

B

C

C

PŁAZY I GADY

Lp

Kod

Nazwa gatunku

Znaczenie obszaru dla gatunku

Liczebność

Stan zachowania

Izolacja

Ocena ogólna

1

1188

kumak nizinny

C

B

C

B

2

1166

traszka grzebieniasta

C

B

C

B

SSAKI

Lp

Kod

Nazwa gatunku

Znaczenie obszaru dla gatunku

     

Liczebność

Stan zachowania

Izolacja

Ocena ogólna

1

1337

bóbr europejski

C

A

C

A

2

1355

wydra

C

B

C

B

Materiały pochodzą ze stron internetowych Ministerstwa Ochrony Środowiska orazPodlaskiego Urzędu Wojewódzkiego w Białymstoku.