ZIELONE WROTA

Ogólnie o innych obiektach przyrodniczych

Poza parkami, rezerwatami i Siecią Natura 2000 do ciekawych obiektów przyrodniczych woj. podlaskiego zaliczamy też m. in.: obszary chronionego krajobrazu - 15 szt., użytki ekologiczne - 250 szt., zespoły przyrodniczo - krajobrazowe - 2 szt., leśne kompleksy promocyjne - 1szt., stanowiska dokumentacyjne - 1 szt i pominki przyrody - 2038 szt.


OBSZARY CHRONIONEGO KRAJOBRAZU

Obszary Chronionego Krajobrazu obejmują powierzchnie większe niż parki narodowe czy krajobrazowe. Odznaczają się mało zniekształconym środowiskiem, o zachowanej równowadze ekologicznej i wysokich walorach krajobrazu naturalnego. Obejmują pełne jednostki środowiska np. doliny rzek oraz kompleksy leśne, spełniające często rolę korytarzy ekologicznych między obszarami chronionymi. Tworzą w ten sposób połączoną sieć obszarów chronionych. Działalność gospodarcza jest tam ograniczona przez pewne zakazy np. wznoszenia obiektów szkodliwych dla środowiska.


Na obszarze województwa podlaskiego funkcjonuje obecnie aż 15 Obszarów Chronionego Krajobrazu o łącznej powierzchni 462 717 ha.

Są to:


1) Puszcza Białowieska      - 83 242 ha
2) Dolina Narwi       - 41 862 ha
3) Wzgórza Sokólskie      - 38 742 ha
4) Dolina Bugu        - 30 162 ha
5) Jeziora Rajgrodzkie     - 3 930 ha
6) Dolina Rospudy       -25 250 ha
7) Dolina Błędzianki      - 3 550 ha
8) Pojezierze Północnej Suwalszczyzny    - 39 510 ha
9) Pojezierze Sejneńskie      - 37 880 ha
10) Puszcza i Jeziora Augustowskie    - 65 475 ha
11) Dolina Biebrzy       - 32 635 ha
12) Pojezierze Rajgrodzkie     - 12 027 ha
13) Dolina Bugu i Nurca     - 2 921 ha
14) Dolina Biebrzy      - 1 241 ha

15) Równina Kurpiowska i Dolina Dolnej Narwi  - 48 994 ha

 

Obszary te opisano w podkadegoriach (OCK nr 11 i 14 potraktowano łącznie).


 

LEŚNE KOMPLEKSY PROMOCYJNE

Są to duże, zwarte obszary leśne, charakterystyczne dla danego regionu, w których prowadzi się proekologiczną politykę leśną.  Leśne Kompleksy Promocyjne zostały powołane zarządzeniem dyrektora generalnego Lasów Państwowych nr 30 z dnia 19 grudnia 1994 r.

 

Fragment zarządzenia nr 30 dyrektora generalnego LP z dnia 19.12.1994r. w sprawie leśnych kompleksów promocyjnych:

'Celem ustanowienia leśnych kompleksów promocyjnych jest:

- wszechstronne rozpoznanie stanu biocenozy leśnej na ich obszarze i warunków jej bytowania oraz trendów zachodzących w nich zmian;
- trwałe zachowanie lub odtwarzanie naturalnych walorów lasu metodami racjonalnej gospodarki leśnej prowadzonej na podstawach ekologicznych;
- integrowanie celów trwałej gospodarki leśnej i aktywnej ochrony przyrody;
- promowanie wielofunkcyjnej i zrównoważonej gospodarki leśnej przy wykorzystaniu wsparcia finansowego ze środków krajowych i zagranicznych;
- prowadzenie prac badawczych i doświadczalnictwa leśnego w celu wyciągnięcia wniosków dotyczących możliwości i warunków upowszechniania zasad ekorozwoju na całym obszarze działania Lasów Państwowych;
- prowadzenie szkoleń Służby Lesnej i edukacji ekologiacznej społeczeństwa.' 

 

Na Podlasiu funkcjonuje 1 Leśny Kompleks Promocyjny - Puszcza Białowieska.

 

Komplekst ten opisano w podkategoriach

 


 

UŻYTKI EKOLOGICZNE
Są to zasługujące na ochronę pozostałości (małe fragmenty) ekosystemów, mających znaczenie dla zachowania ich unikatowych walorów przyrodniczych np.: naturalne zbiorniki wodne, śródpolne i śródleśne „oczka wodne”, starorzecza, kępy drzew i krzewów, bagna, torfowiska, płaty nieużytkowanej roślinności, ostoje rzadkich zwierząt, stanowiska rzadkich roślin. Użytki
różnią się głównie tym od rezerwatów, że posiadają mniejszą powierzchnię i zazwyczaj mniejszą rangę walorów przyrodniczych.

Z istniejących na Podlasiu 250 użytków ekologicznych 90 % to śródleśne bagna i śródleśne oczka wodne. Pozostała część to również bagna  i oczka wodne, ale wśród użytków rolnych.

 


 

ZESPOŁY PRZYRODNICZO - KRAJOBRAZOWE
Są to obszary wyznaczone w celu ochrony wyjątkowych cennych fragmentów krajobrazu naturalnego i kulturowego dla zachowania ich wartości estetycznych. Na terenie województwa funkcjonuje jeden zespół przyrodniczo - krajobrazowy "Głogi" (60 ha), wyznaczony przez gm. Mielnik. Ma on na celu ochronę fragmentu krawędzi przełomowej doliny Bugu. Szczególną wartość obiektu stanowią dobrze zachowane utwory polodowcowe w postaci serii wzniesień, poprzecinane siecią wąwozów oraz interesujące zbiorowiska z gatunkami kserotermicznymi.

 


 

STANOWISKA DOKUMENTACYJNE
Są to miejsca występowania formacji geologicznych, nagromadzeń skamieniałości, tworów mineralnych lub fragment eksploatowanych i nieczynnych wyrobisk powierzchniowych. Na Podlasiu powołano jak dotąd 1 stanowisko dokumentacyjne – nieczynną żwirownię na suwalszczyźnie.

 


 

POMNIKI PRZYRODY

Pomnikami przyrody są prawnie chronione pojedyncze twory przyrody ożywionej i nieożywionej lub ich skupienia o szczególnej wartości naukowej, kulturowej, historyczno – pamiątkowej. Często są to sędziwe, okazałe drzewa lub głazy narzutowe. Jako pomniki są też chronione zabytkowe przydrożne aleje drzew.

Na terenie Polski mamy 22 000 pomników przyrody. Około 10 % przypada na woj. podlaskie - 2038 szt., z czego połowa leży w Puszczy Białowieskiej. Jednym z najstarszych i najbardziej okazałych drzew w Puszczy jest Dąb „Bartny” (43 m wysokości, 200 cm średnicy i liczący 600 lat). Najsłynniejszy jest dąb „Jagiełło” – 500 letni starzec, który padł w czasach współczesnych powalony huraganem. Wśród pomników przyrody naszego województwa najwięcej jest pojedynczych drzew (1761). Do innych pomników przyrody należą grupy drzew (124), aleje (38), głazy narzutowe (112), i 2 inne ( kem i kolonia mewy).
 Lista kandydatów na drzewa pomnikowe jest otwarta, wiele okazałych drzew czeka na zarejestrowanie.

 


 

WIECEJ INFORMACJI W ARTYKULE "OBIEKTY OCHRONY KONSERWATORSKIEJ"