ZIELONE WROTA

Orla

Gmina wiejska POWIERZCHNIA - 15 968 ha LICZBA LUDNOŚCI - 3 443 Gmina Orla położona jest w południowo wschodniej części województwa podlaskiego w powiecie bielskim. Od wschodu graniczy z gminami: Czyże i Dubicze Cerkiewne, od północy z gminą Bielsk Podlaski, od zachodu z gminą Boćki a od południa z gminą Kleszczele. Siedziba gminy – Orla, dawne miasto obecnie wieś, leży 12 km na południowy wschód od Bielska Podlaskiego, na prawym brzegu rzeki Orlanka.


Walory przyrodnicze:
Gmina Orla leży w obrębie obszaru Funkcjonalnego Zielone Płuca Polski. Południowa część terenu Gminy : obręb wsi Pawlinowo, Czechy Zabłotne i Wólki Wygonowskiej wchodzi w skład korytarza ekologicznego o znaczeniu krajowym, w dolinie rzeki Nurzec. Przez teren Gminy przebiega linia wododziałowa zlewni rzek Narwi i Bugu. W granicach Gminy znajdują się ponadto doliny rzeki Orlanka (lewy dopływ Narwi) i rzeki Białka, które są naturalnym korytarzem ekologicznym.
Według podziału na krainy przyrodnicze obszar Gminy Orla znajduje się we wschodniej części krainy Mazowiecko-Podlaskiej, Dzielnicy Niziny Podlaskiej i Wysoczyzny Siedleckiej, Mezoregionu Wysoczyzny Bielskiej (Strategia rozwoju województwa podlaskiego, l. Diagnoza stanu istniejącego 1999).

 

Walory kulturowe:


CZECHY ZABŁOTNE
• CMENTARZ PRAWOSŁAWNY, 2 poł. XIX w.


GREDELE
• KAPLICZKA CMENTARNA PRAWOSŁAWNA, drew., XIX/XX w.
• DOM NR 29, drew., 2 poł. XIX w. wł. Eugenia Breńko


GREGOROWCE
• CMENTARZ PRAWOSŁAWNY, pocz. XIX w.
• CMENTARZ ŻOŁNIERZY NIEMIECKICH


KOSZELE
• ZESPÓŁ ZAGRODOWY nr 29, wł. Teodor Kaczan:
dom drewniany, l.30-te XX w. (remont.)
kuźnia drewniana, ok. 1920 r.
• CMENTARZ PRAWOSŁAWNY, 1 poł. XIX w.


KOSZKI
• ZESPÓŁ ZAGRODY nr 16, ob. nieużytkowany: wł. Konstanty Śliwka
dom z częścią gospodarczą drewniany, pocz. XX w.
spichlerz drewniany, l. 30-te XX w.
• DOM NR 36, ob. nieużytkowany, drew., 1906 r., wł. Grzegorz Sucz
• DOM NR 44, drew., l. 20-te XX w. wł. Mikołaj Biszczuk
• DOM NR 48drew., po 1945 r. , wł. Lidia Śliwka
• DOM Z CZĘŚCIĄ GOSPODARCZĄ, drew., 1946-48 wł. Olga Leoniuk
•  ZAGRODA NR 54. wł. Anna Śliwka:
dom drewniany, l. 20-te XX w.
stodoła drewniana, l. 20-te XX w. (remont)
• CMENTARZ PRAWOSŁAWNY, XIX w.


KRYWIATYCZE
• DOM NR 57, drew., 1926 r. wł. Matrona Kiryziuk
• DOM NR 58, drew., l. 30-te XX w., wł. Teodor Kawecki
• WIATRAK KOŹLAK, drew., 1928 r. wł. Piotr Rola


MALINNIKI
• KOLUMNA – OBELISK, mur., XVIII w.
• CMENTARZ PRAWOSŁAWNY, XIX w.


MOSKIEWCE
• DOM NR 16, drew., l. 20-teXX w., wł. Nadzieja Mielnik
• STODOŁA W ZAGRODZIE NR 52, drew., 1925 r. wł. Mikołaj Kondrucz
• DOM NR 57, drew., 1904 r., zniszcz.- 1914 r., odb.- 1919 wł. Eugeniusz

Łukiańczuk
• DOM NR 66, drew., 1925 r. wł. Ananija Mielnik
• ZAGRODA NR 84, wł. Włodzimierz Mielnik:
dom drewniany, 4 ćw. XIX w.
kuźnia drewniana, 1945 r.
• MAGAZYN ZBOŻOWY, mur., l. 20-te XX w.


ORLA
• UKŁAD PRZESTRZENNY MIEJSCOWOŚCI, XVI-XVII w.
• ZESPÓŁ CERKWI PARAF. p.w. Św. Michała Archanioła:
cerkiew, drew., 1797, przebud. 1879 r.
dzwonnica, drew., ok. 1800 r.
• CERKIEW CMENTARNA P.W. św. Cyryla i Metodego, ok. poł. XIX w.
• SYNAGOGA, mur., XVII w.
• CMENTARZ PARAFIALNY PRAWOSŁAWNY, k. XVIII w.
• CMENTARZ ŻYDOWSKI, XIX w.
• POZOSTAŁOŚĆ PARKU DWORSKIEGO, XVIII w.
• WIATRAK HOLENDER, drew., pocz. XX w.


PASZKOWSZCZYZNA
• DOM NR 17, drew., l. 20-te XX w., wł. Paraskiewa Stepaniuk


PAWLINOWO
• PARK DWORSKI, XIX w.
• CMENTARZ PRAWOSŁAWNY, XIX w.
• KAPLICA CMENTARNA PRAWOSŁAWNA, mur., 1904 r.


REDUTY
• CMENTARZ PRAWOSŁAWNY, XIX w.
• DOM NR 83, drew., 1910 r., wł. Ksienia Troc


SPICZKI
• CMENTARZ PRAWOSŁAWNY, XIX w.
• CMENTARZ PRAWOSŁAWNY, (w lesie) XIX w.
• ZAGRODA NR 79, wł. Anastazja Kostareła:
dom z częścią gospodarczą, drew., 4 ćw. XIX w.
stodoła, drew., 4 ćw. XIX w.


SZCZYTY DZIĘCIOŁOWO
• POZOSTAŁOŚCI PARKU DWORSKIEGO, XVIII w.
• ZESPÓŁ CERKIEWNY PARAFIALNY p.w. Ścięcia Głowy Św. Jana Chrzciciela:
cerkiew, drew., 1728, rozbudowana i remontowana 1850-1878
dzwonnica, 1785, drew., remont. 1850
figura św. Jana Nepomucena, mur., 1758 r.
• CMENTARZ PRAWOSŁAWNY,2 poł. XVIII w.
• DOM Z CZĘŚCIĄ GOSPODARCZĄ NR 43, drew., l. 20-te XX w., wł. Antonina

Jakimiuk
• DOM NR 51, drew., l. 20-te XX w., wł. Wiera Bajko


SZCZYTY NOWODWORY
• POZOSTAŁOŚCI PARKU DWORSKIEGO, XIX w.
• ZESPÓŁ DWORSKI, wł. Włodzimierz Tymoszycki i Borys Antychowicz:
dwór, ob. dom, drew., 1 poł. XIX w.
spichlerz , drew., 2 poł. XIX w.
• CMENTARZ PRAWOSŁAWNY, XIX w.


SZERNIE
• CMENTARZ PRAWOSŁAWNY, 2 poł. XIX w.
• WIATRAK PALTRAK, drew., ok. 1945 r. wł. Nil Rydz


TOPCZYKAŁY
• CMENTARZ PRAWOSŁAWNY, XIX w.


WÓLKA WYGONOWSKA
• CERKIEW PARAFIALNA p.w. Św. MICHAŁA ARCHANIOŁA, mur., pocz. XX w.
• CMENTARZ PRZYCERKIEWNY, pocz. XIX w.
• BUDYNEK SZKOŁY PODSTAWOWEJ, drew., l. 30-te XX w.

 

Historia:
Siedziba Gminy, wieś Orla, ma bogatą przeszłość historyczną i tradycję. Początki istnienia Orli sięgają czasów starożytnych, czego dowodem są znalezione na tym terenie przedmioty z kamienia i brązu.
Więcej informacji na stronie: http://bip.orla.pl/?a=25


Infrastruktura turystyczna:
Szlak prawosławnych świątyń (kolor żółty, 164km).
TRASA: Białystok Dojlidy –Halickie –Zwierki –Pasynki –Zabłudów –Ostrówki –Pawły –Ryboły -most na rzece Narew –Ploski –Knorozy –Chraboły –Rajsk –Haćki -Hryniewicze Duże -Bielsk Podlaski –Parcewo –Orla –Szczyty -Czyże -Nowoberezowo –Hajnówka –Dubiny –Wasilkowo –Łosinka –Chrabostówka –Narew -Iwanki Rohozy –Trześcianka -Folwarki Tylwickie –Topolany -Hieronimowo -Michałowo.

 

Dojazd:
Przez gminę biegną szlaki komunikacyjne – droga do granicy państwa, droga wojewódzka do Białowieży i liczne drogi powiatowe i gminne.

 

Adres Urzędu Gminy:
Urząd Gminy Orla
ul. Mickiewicza 5
17-106 Orla
tel: (085) 730-57-80
Fax: (085) 730 - 57 -81
e-mail: ugorla@orla.pl

 

Strona internetowa:
http://bip.orla.pl