ZIELONE WROTA

Narew

Gmina Narew zlokalizowana jest w południowo – wschodniej części województwa podlaskiego, w powiecie hajnowskim. Cały powiat hajnowski położony jest w niezwykle malowniczej części województwa podlaskiego, na terenie najzdrowszego ekologicznie obszaru określanego jako „Zielone Płuca Polski”. Sercem Powiatu jest Puszcza Białowieska – jeden z najpiękniejszych, najcenniejszych i najstarszych kompleksów leśnych w Europie. Puszcza Białowieska zajmuje ponad 1/3 powierzchni powiatu hajnowskiego. W granicach Gminy Narew lasy Puszczy Białowieskiej zajmują 2963ha.


Historia:
Dzieje Narwi, dawnego miasta królewskiego założonego w 1514 roku sięgają czasów średniowiecza. Miejscowość Narew położona jest na obszarze Podlasia – krainy historycznej rozciągającej się po obu stronach środkowego Bugu oraz górnej Narwi. Nazwa Podlasie pojawiła się na przełomie XV i XVI wieku i nadana została dla ziem położonych w sąsiedztwie Lachów. Upowszechniła się ona jeszcze bardziej w okresie starań o przyłączenie Podlasia do Korony, zaś w 1569 roku wprowadzono ją do tytulatury królewskiej. Do ziem Podlasia zaliczono leżące przy granicy z Lachami części województwa trockiego, obejmujące tereny nad środkowym Bugiem i górną Narwią oraz część wschodniego Mazowsza. Wcześniej tereny te nazywano ziemią brzeską i drohicką, czerpiąc nazwy od głównych grodów tych ziem. W 1513 roku utworzono województwo podlaskie, co utrwaliło odnoszenie nazwy Podlasie do całości ziem, które weszły w jego skład.
Do ważnych wydarzeń historycznych możemy zaliczyć: 
1421 rok Założenie osady portowej nad rzeką Narew przez mieszczan bielskich.
1514 rok Uzyskanie praw miejskich przez Narew, wzorowanych na prawie chełmińskim, nadanych przez starostę bielskiego Olbrachta Gasztołda.
1529 rok Uzyskanie przez miasto Narew prawa magdeburskiego.
XVI – XVII wiek Dynamiczny rozwój gospodarczy oraz rozwój układu przestrzennego miasta Narew – Złoty Wiek Narwi.
Przełom XVI i
XVII wieku Wydzielenie samodzielnego starostwa narewskiego.
Połowa XVII wieku Wybudowanie trójczłonowego mostu na rzece Narew.
Koniec XVII i XVIII wiek Zahamowanie rozwoju gospodarczego i upadek miasta w wyniku wojen, zarazy i głodu.
XIX wiek Upadek starostwa narewskiego – Narew mało znaczącym i zubożałym miasteczkiem.
1934 rok Utrata praw miejskich.

Więcej o historii na stronie: http://www.narew.gmina.pl/historia.htm

 

Walory przyrodnicze:
Obiekty i obszary prawnie chronione, rezerwaty przyrody
Na obszarze gminy do terenów o szczególnych walorach przyrodniczych i krajobrazowych objętych ochroną prawną należą:
• Obszar Chronionego Krajobrazu „Puszcza Białowieska” – Uchwała Nr XII/84/86 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 29 kwietnia 1989 r. oraz Rozporządzenie Nr 6/98 Wojewody Białostockiego z dnia 20 maja 1998 r.
• Obszar Chronionego Krajobrazu „Dolina Narwi” – Uchwała Nr XII/84/86 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 29 kwietnia 1986 r. oraz Rozporządzenie Nr 6/98 Wojewody Białostockiego z dnia 20 maja 1998 r.
• Pomniki przyrody: grupa drzew (15 dębów i 2 lipy) na działce nr 437/2 we wsi Puchły – nr ewidencyjny 1188.
 Gmina Narew sąsiaduje także z dwoma rezerwatami przyrody położonymi w Puszczy Białowieskiej:
• Gnilcem – utworzonym dla zachowania w naturalnym stanie zbiorowisk turzycowych z udziałem rzadkich gatunków roślin naczyniowych i mszaków.
• Doliną Waliczówki – utworzonym dla zachowania odznaczających się wysokim stopniem naturalności zbiorowisk leśnych i roślinności nieleśnej obejmujących zespoły turzycowe, występujące w strefie źródliskowej strumienia Waliczówka w Puszczy Białowieskiej.
Ze względu na unikalne walory obszar ten jest jedną z największych w Polsce ostoi ptactwa błotno – wodnego (ostoja ptasia o randze europejskiej E30). Ze względu na swoje wyjątkowe walory przyrodnicze dolina rzeki Narew często nazywana jest Polską Amazonią.


Walory kulturowe:


Koźliki
• Cerkiew p.w. św. Mikołaja Cudotwórcy – drewniana, pochodząca z XVIII wieku, wzniesiona w 1792 roku na cmentarzu w pobliskich Klejnikach i przeniesiona na obecne miejsce i remontowana w 1864 roku.
• Tradycyjna wiejska zabudowa - zagrody leżące dosłownie nad brzegiem rzeki, brukowana ulica.


Łosinka
• Cerkiew p.w. św. Apostoła Jakuba – zbudowana w latach 1882 – 1886. Jest to świątynia drewniana, o konstrukcji wieńcowej, zbudowana na rzucie krzyża łacińskiego z wieżą frontową.
• Cerkiew św. Jerzego – znajduje się na cmentarzu. Została ona wzniesiona w 1779 roku we wsi, jako świątynia parafialna, jednak po decyzji o budowie nowej cerkwi została przeniesiona na cmentarz i rozbudowana w 1883 roku.


Narew
• Kościół Wniebowzięcia NMP i św. Stanisława – drewniany, usytuowany na wzgórzu niedaleko rzeki Narew zabytkowy, barokowy kościół z 1775 roku z częścią wyposażenia z XVIII w.
• Cerkiew Cmentarna Matki Boskiej Kazańskiej – cerkiew cmentarna, murowana, o konstrukcji zrębowej, zbudowana w 1726 r., przeniesiona na obecne miejsce w 1882 r.
• Cerkiew Podwyższenia Krzyża Św. – drewniana z drugiej połowy XIX wieku, której wnętrze odbudowano po tragicznym pożarze jaki miał miejsce w 1991 roku.
• Kaplica cmentarna katolicka p.w. św. Wincentego – z końca XIX w.
• Miejski układ przestrzenny – z XVI-XIX w. z centralnie umieszczonym rynkiem.
• Domy – z końca XIX w. i początku XX w.
• Cmentarz żydowski - zachowało się tam ok. 50 macew.
Puchły
• Tradycyjna zabudowa wsi – drewniane chaty, budynki gospodarskie.
• Pomnik przyrody - grupa drzew licząca 15 dębów i 2 lipy.
• Cerkiew p.w. Opieki Matki Boskiej – drewniana, wzniesiona w latach 1913-1919. W cerkwi znajduje się cudowna ikona „Pokrowy” Przenajświętszej Bogarodzicy, do której rokrocznie przybywają rzesze pielgrzymów. Cerkiew w Puchłach jest bez wątpienia jednym z najpiękniejszych obiektów sakralnych w Dolinie Górnej Narwi. Jest to cerkiew drewniana, wzniesiona na planie krzyża, pięknie zdobiona i niezwykle uroczo położona pośród drzew.
• Domy – drewniane z końca XIX wieku i początku XX w.
Soce
• Kapliczka p.w. Św. Proroka Eliasza – drewniana, pochodząca z początku XX wieku.
• Domy – drewniane z końca XIX wieku i początku XX w.
• Układ przestrzenny wsi – pochodzący z XVI wieku, z dwiema równoległymi ulicami, biegnącymi wzdłuż rzeki.


Trześcianka
• Zabytkowy układ wsi – rozplanowanie przestrzenne pochodzące z okresu pomiaru włócznej w XVI wieku, czyli układ obustronnie obudowanej ulicówki.
• Cerkiew parafialna p.w. Św. Michała Archanioła – drewniana o konstrukcji zrębowej, wzniesiona w latach 1864-1867. Jest to cerkiew zbudowana na planie prostokąta, o rozczłonkowanej bryle, z wieżą w fasadzie.
• Cerkiew cmentarna p.w. OfiarowaniaNMP – drewniana, o konstrukcji zrębowej zbudowana w Białowieży na początku XIX, w obecne miejsce przeniesiono ją w pod koniec XIX w.
• Budynki mieszkalne i gospodarcze – drewniane z końca XIX wieku i początku XX w.
• Pozostałości cmentarza ewangelickiego – z I połowy XIX w.
Tyniewicze Wielkie
• Cerkiew parafialna p.w. Św. Apostoła i Ewangelisty Łukasza - wybudowana w 1948 r., na miejscu dawnej świątyni (z połowy XVIII wieku), która spłonęła podczas II wojny światowej w 1944 r. po podpaleniu jej przez zwiad sowiecki. Ze starej świątyni ocalała jedynie dzwonnica.
• Budynki mieszkalne i gospodarcze – drewniane z końca XIX wieku i początku XX w.
Więcej o historii na stronie: http://www.klimatypodlasia.pl/informacje.php?str_inf=2&id_powiatu=5&id_gminy=39&id_kategorii=2&id_podkategorii=


Atrakcje gminy:
• Krainę Otwartych Okiennic tworzą trzy unikatowe pod względem architektonicznym wsie: Trześcianka, Soce i Puchły, które są położone w dolinie Narwi.
Więcej informacji na stronie: http://www.narew.gmina.pl/kraina_otwartych_okiennic.htm

 

Infrastruktura turystyczna:


Baza noclegowa:
Wykaz gospodarstw agroturystycznych znajduje się na stronie: http://www.narew.gmina.pl/agroturystyka.htm

 

Szlaki turystyczne:
 Szlak Świątyń Prawosławnych
 Podlaski Szlak Bociani
Więcej informacji na stronie: http://www.narew.gmina.pl/turystyka.htm


Muzea:
• Muzeum Wsi Mariana Święckiego w Narwi
• Muzeum Kultury Białoruskiej Michała Filianowicza w Skaryszewie
Więcej informacji na stronach: http://www.narew.gmina.pl/muzeum_staroci.htm; http://www.narew.gmina.pl/muzeum_bialoruskie.htm


Adres Urzędu Gminy:
 ul. Mickiewicza 101, 17 - 210 Narew
 tel. (085) 681 60 16
 fax (085) 873 35 35
 e-mail: narew@narew.gmina.pl

 

Strona internetowa:
http://www.narew.gmina.pl/