ZIELONE WROTA

Ochrona gatunkowa grzybów i porostów w województwie podlaskim

Wykaz gatunków dziko występujących grzybów na terenie województwa podlaskiego objętych ochroną, zakazy obowiązujące względem tych gatunków.


 


OCHRONA ŚCISŁA

 

W stosunku do dziko występujących grzybów i porostów objętych ochroną ścisłą obowiązują następujące zakazy:


1.* zrywania, niszczenia i uszkadzania
2.* niszczenia ich siedlisk i ostoi
3.* dokonywania zmian stosunków wodnych, stosowania środków chemicznych,
niszczenia ściółki leśnej i gleby w ostojach
4. pozyskiwania, zbioru, posiadania, preparowania i przetwarzania całych grzybów i ich części
5. zbywania, nabywania, oferowania do sprzedaży, wymiany i darowizny grzybów żywych, martwych, przetworzonych i spreparowanych, a także ich części i produktów pochodnych
6. wwożenia z zagranicy i wywożenia poza granicę państwa grzybów żywych,
martwych, przetworzonych i spreparowanych, a także ich części i produktów pochodnych

 

*Zakazy nr 1-3 w stosunku do dziko występujących grzybów i porostów należących do gatunków ściśle lub częściowo chronionych, z wyjątkiem gatunków wymienionych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r., w załączniku nr 1, oznaczonych symbolem (1), nie dotyczą:
1) wykonywania czynności związanych z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej, jeżeli technologia prac uniemożliwia przestrzeganie zakazów;
2) usuwania grzybów niszczących materiały lub obiekty budowlane

 

 

Gatunki dziko występujących grzybów na terenie województwa podlaskiego objętych ochroną ścisłą:


Ozorek dębowy Fistulina hepatica

Pniarek różowy Fomitopis rosea

Purchawica olbrzymia Langermannia gigantea

Smardz jadalny Morchella esculenta

Smardz stożkowaty Morchella conica

Solówka (wszystkie gat.)  Hericium sp.

Soplówka galęzista Hericium ramon

Szmaciak gałęzisty Sparassis crispa

Szyszkowiec łuskowaty Strobeliomyces floccopus

Żagiew okółkowa Polyporus umbellatus


Gatunki porostów objętych ochroną ścisłą:


Biedronecznik Punctelia subrudeta

Brodaczka kępkowa Usnea hirta

Brodaczka Usnea carpinea

Brodaczka Usnea caucasica

Brodaczka Usnea ceratina

Brodaczka Usnea ceratina

Brodaczka Usnea florida

Brodaczka Usnea fuhoreagens

Brodaczka Usnea glabrata

Brodaczka Usnea glabrescens

Brodaczka Usnea laricina

Brodaczka Usnea prostrata

Brodaczka Usnea subfloridana

Brodaczka Usnea wasmuthii

Brodaczka zwyczajna Usnea filipendula

Chobotek alpejski Cladonia stellaris

Chróścik Stereocaulon condensatum

Chróścik Stereocaulon incrustatum

Chróścik Stereocaulon paschale

Chróścik Stereocaulon tomentosum

Czasznik modrozielony Icmadophila ericetorum

Granicznik Lobaria laetevirens

Granicznik plucnik Lobaria pulmonaria

Karlinka brodawkowata Pycnothelia papillaria

Kruszownica Umbilicaria deusta

Kruszownica Umbilicaria polyphylla

Mąkla odmienna Evernia mesomorpha

Mąkla rozłożysta Evernia divaricata

Mąklik otrębiasty Pseudevernia furfuracea

Nibypłucnik Cetrelia olivetorum

Nibypłucnik Cetrelia olivetorum

Obrostnica Anaptychia cyliańs

Odnożyca Ramalina farinacea

Odnożyca Ramalina fastigiata

Odnożyca Ramalina fraxinea

Odnożyca Ramalina obtusata

Odnożyca Ramalina pollinaria

Odnożyca Ramalina thrausta

Pawęznica Peltigera malacea

Pawęznica Peltigera polydactyla

Pawęznica Peltigera praetextata

Pawęznica Peltigera rufescens

Pawęznica Peltigera spuria

Pawężica psia Peltigera canina

Płaskotka reglowa Parmeliopsis hyperopta

Płaskotka rozlana Parmliopsis ambigua

Płucnica płotowa Cetraria sepincola
Płucnica zielonawa Cetraria chlorophylla

Płucnik modry Platismatia glauca

Popielak pylasty Imshaugia aleurites

Popielak pylasty Imshaugia aleurites

Przylepka Melanelia acetabulum

Przylepka Melanelia elegantula
Przylepka Melanelia exasperata

Przylepka Melanelia gibberulosa

Przylepka Melanelia glabratula

Przylepka Melanelia olivacea

Przylepka Melanelia sorediata

Przylepka Melanelia subargentifera

Przylepka Melanelia subaurifera

Przylepka Melenelia exasperatula

Przystrumyczek pustułkowy Hypotrachyna revoluta

Puchlina ząbkowana Thelotrema lepadinum

Pustułka Hypogymnia tubulosa

Tapetka Arctoparmelia incurva

Tarczownica Parmelia saxatilis

Tarczynka dziurkowana Menegazzia terebrata

Tarczynka Lobaria scrobiculata

Wabnica kielichowata Pleurosticta acetabulum

Włostka Bryonia fuscescens

Złociszek jaskrawy Chrysotrix candelaris

Złotlinka jaskrawa Vulpicida pinastri

Zóitlica chropowata Flavoparmelia caperata

Żełuczka Xanthoparmelia mougeotii

Żełuczka Xanthoparmelia somloensis

 


OCHRONA CZĘŚCIOWA

I CZĘŚCIOWA Z MOŻLIWOŚCIĄ POZYSKIWANIA

 

W stosunku do gatunków grzybów i porostów objętych ochroną częściową i gatunków objętych ochroną częściową, które mogą być pozyskiwane, obowiązują następujące zakazy:


1. zrywania, niszczenia i uszkadzania;
2. niszczenia ich siedlisk i ostoi;
3. dokonywania zmian stosunków wodnych, stosowania środków chemicznych, niszczenia ściółki leśnej i gleby w ostojach;
4. pozyskiwania i zbioru

Zakazy te nie dotyczą pozyskiwania grzybów i porostów objętych ochroną częściową przez podmioty, które uzyskały zezwolenie wojewody na ich pozyskiwanie.

 

Gatunki porostów objętych ochroną częściową w województwie podlaskim:

 

Chrobotek leśny Cladonia arbuscula.
Chrobotek łagodny Cladonia mitis.
Chrobotek najeżony Cladoniaportentosa.
Chrobotek reniferowy Cladonia rangiferina.
Chrobotek smukły Cladonia ciliata.
Mąkla tarniowa Evernia prunastri.
Płucnica darenkowa Cetraria muricata.
Płucnica islandzka Cetraria islandica.
Płucnica kędzierzawa Cetraria ericetorum.
Płucnica kolczasta Cetraria aculeata.



OCHRONA STREFOWA

 

Gatunki porostów wymagające ustalenia stref ochrony ich ostoi lub stanowisk w województwie podlaskim:

Brodaczka kędzierzawa Usnea subfloridana - w promieniu 50 m od granic stanowiska
Brodaczka kępkowa Usnea hirta - w promieniu 50 m od granic stanowiska
Brodaczka zwyczajna Usnea filipendula - w promieniu 50 m od granic stanowiska

 

 


 SPOSOBY OCHRONY

 

Sposoby ochrony gatunków dziko występujących grzybów polegają w szczególności na:

 

1.zabezpieczaniu ostoi i stanowisk grzybów przed zagrożeniami zewnętrznymi;

2.zapewnianiu obecności i ochronie różnego rodzaju podłoża, na którym rozwijają się chronione gatunki grzybów, w szczególności:drzew w odpowiednim wieku i gatunku,rozkładającego się drewna, skał i głazów;

3.wykonywaniu zabiegów ochronnych utrzymujących właściwy stan siedliska grzybów, w szczególności:
a) utrzymywaniu lub odtwarzaniu właściwych dla gatunku stosunków świetlnych,
b) utrzymywaniu lub odtwarzaniu właściwego dla gatunku stanu gleby,
c) utrzymywaniu lub odtwarzaniu właściwych dla gatunku stosunków wodnych,
d) koszeniu siedliska, w sposób właściwy dla gatunku,
e) wypasie zwierząt gospodarskich na obszarze siedliska, w sposób właściwy dla gatunku chronionego,
f) regulowaniu liczebności roślin, grzybów i zwierząt mających wpływ na chronione gatunki;

4.obserwacji i dokumentowaniu (monitoring) stanowisk, ostoi i populacji gatunków;

5.zabezpieczaniu reprezentatywnej części populacji przez ochronę ex situ;

6.przywracaniu grzybów z hodowli ex situ do środowiska przyrodniczego;

7.przenoszeniu grzybów zagrożonych na nowe stanowiska;

8.edukacji w zakresie rozpoznawania gatunków chronionych i sposobów ich ochrony;

9.promowaniu technologii prac związanych z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej i leśnej, umożliwiających zachowanie ostoi i stanowisk gatunków chronionych.

 


Gatunki nieobjęte ochroną są też chronione!

 

Wszelkie grzybów i porostów, a także ich siedliska, nieobjęte ochroną prawną, mogą być niszczone jedynie w związku z:

-realizacją zadań uzasadnionych potrzebami ochrony przyrody

-prowadzeniem badań naukowych, edukacją

-racjonalną gospodarką

-amatorskim zbiorem na własne potrzeby

-prowadzeniem akcji ratowniczej

-bezpieczeństwem powszechnym, sanitarnym i weterynaryjnym

-ochroną życia i zdrowia ludzi

-zapobieganiem skutkom klęski żywiołowej lub ich usuwaniem.

 

Znaczy to, że bezmyślne niszczenie jakichkolwiek gatunków grzybów i porostów jest wykroczniem wobec prawa!