ZIELONE WROTA

Szlak Dawnego Pogranicza

Szlak biegnie terenami dawnego pogranicza polsko-litewskiego. Daje możliwość zwiedzenia ulubionego miasta króla Zygmunta Augusta, prowadzi skrajem Puszczy Knyszyńskiej, wiedzie przez fragment Szlaku Rękodzieła Ludowego i mija po drodze pozostałości średniowiecznych grodzisk.


Przebieg szlaku:

Knyszyn – Poniklica – Nowiny Kasjerskie – rez. Wielki Las – Brzozówka- Wojtachy – Zamczysk – Niemczyn – Stara Rozedranka – Smolanka – Bachmatówka - Sokółka

 

Region: Puszcza Knyszyńska

Kolor: żółty

Długość: 44 km

 

Przebieg szlaku i atrakcje krajoznawcze na trasie


 

Pomnik Zygmunta Augusta

 

 

 

Szlak rozpoczyna się w Knyszynie przy Centrum Informacji Turystycznej i postawionym przy niej pomniku króla Zygmunta Augusta, który upodobał sobie tę mianowaną w 1568 r. miastem osadę, chętnie w niej wypoczywając i rządząc stąd krajem. Tutaj król zakończył też swój żywot 7 VII 1572 roku.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Szlak podąża na wschód w kierunku miejscowości Poniklica. Po prawej stronie drogi rozciągają się pozostałości po XVI-wiecznych rozległych stawach i sadzawkach królewskich, które w XVIII w. zostały wykupione przez knyszyńską gminę żydowską z przeznaczeniem na cmentarz. Dzisiaj jest to jeden z najciekawiej w Europie położonych cmentarzy. Ponieważ podczas okupacji niemieckiej cmentarz był zarośnięty i pocięty dołami, wysiłek wyniesienia  z tego labiryntu macew do budowy dróg (jak to się działo w innych miejscowościach) okazał się zbyt duży. Dzięki temu cmentarz ocalał. Groble stanowią dziś ścieżki na tym cmentarzu, którego powierzchnia wynosi 1,1 hektara i gdzie zachowało się kilkaset nagrobków.


 

Macewa na knyszyńskim cmentarzu żydowskim

Macewa na cmentarzu 'na groblach'

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Następnie szlak wiedzie przez Nowiny Kasjerskie, w okolicach których odkryto w ostatnich latach kopalnię krzemienia sprzed około 3000 lat, kiedy to nastąpił dynamiczny okres rozwoju osadnictwa na tym terenie.

Przez rezerwat "Wielki Las" i rzekę Brzozówkę (przez wiele wieków rzekę graniczną między Polską a Litwą) docieramy do szosy augustowskiej - części Via Baltiki. Po drugiej stronie drogi szlak wiedzie przez wsie Wojtachy (wiatrak), Brzozówka, aż do Zamczyska. Jest to jedna z wsi leżących na tzw. Szlaku Rękodzieła Ludowego, na którym turysta może odwiedzić warsztaty twórców ludowych - garncarzy, kowala, tkaczy, rzeźbiarza i łyżkarzy - tych ostatnich właśnie w Zamczysku. Nazwa wsi wskazuje również na istnienie w zamierzchłych czasach jakiegoś zamku w okolicy - rzeczywiście za wsią można rozpoznać ślad grodziska średniowiecznego.

Za miejscowością Niemczyn szlak przez spory kawałek prowadzi przez lasy Puszczy Knyszyńskiej. Przez Starą Rozedrankę (kościół p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa z lat 1931-1939) oraz Bachmatówkę (ślady po osadzie wczesnośredniowiecznej) dochodzimy dochodzimy do Sokółki. Szlak kończy się tam przy dworcach PKS i PKP.