ZIELONE WROTA

OSO - Dolina Górnej Narwi

Obszar obejmuje doliną Narwi na odcinku od zapory wodnej w Bondarach do miasta Suraż, z przylegającym do niej kompleksem stawowym, zasilanym rzeczką Liza. Teren stanowi ostoję dla wielu rzakich gatunków ptaków zwłaszcza wodno-błotnych.


Stado gęsi

 

 

 

NAZWA OSO: DOLINA  GÓRNEJ  NARWI
KOD OBSZARU: PLC200002
POWIERZCHNIA: 15 910 ha

 

 

 

 

 

 

 

 

 

OGÓLNA CHRAKTERYSTYKA OBSZARU DOLINY GÓRNEJ NARWI


OPIS OBSZARU

Obszar obejmuje dolinę Narwi na odcinku od zapory wodnej w Bondarach do miasta Suraż, z przylegającym do niej kompleksem stawowym, zasilanym rzeczką Liza (dopływu Narwi). Koryto Narwi ma tu naturalny charakter.  Dolina o szerokości 0,3-3,0 km posiada liczne meandryi i starorzecza.  Większość powierzchni doliny zajmują zbiorowiska szuwarowe, których występowanie uzależnione jest od corocznych wylewów rzeki. Dominują tu turzycowiska i szuwary mannowe, a wokół starorzeczy - trzcinowiska. Wzdłuż rzeki występują zakrzewienia i zadrzewienia wierzbowe. Lasy pokrywają niewielką część doliny. Około 60% obszaru jest użytkowane rolniczo (przeważają pastwiska i łąki kośne). Usytuowany koło Suraża kompleks "Stawów Pietkowskich" sąsiaduje od zachodu i południa z rozległymi lasami mieszanymi i liściastymi, od północy i wschodu z doliną Narwi. Stawy są silnie zarośnięte roślinnością szuwarową.

 

Klasy siedlisk

 

% pokrycia

 

 

bagna

1,00 %

grunty orne

15,00 %

lasy iglaste

9,00 %

lasy liściaste

5,00 %

lasy mieszane

2,00 %

łąki i pastwiska

63,00 %

tereny luźno zabudowane

2,00 %

tereny rolnicze z dużym udziałem udziałem elementów naturalnych

2,00 %

złożone systemy upraw i działek

1,00 %

Suma pokrycia siedlisk

100,00 %

 

 

WARTOŚĆ PRZYRODNICZA I ZNACZENIE

Ostoja ptasia o randze europejskiej E 30. Dolina Górnej Narwi jest jedną z najlepiej zachowanych w Polsce dolin rzecznych i stanowi, obok Bagien Biebrzańskich, jeden z największych obszarów mokradeł środkowoeuropejskich. Kształtowane przez regularne wylewy rzeki, są one uznawane za siedliska o największej różnorodności biologicznej w strefie klimatu umiarkowanego. Występuje tu 13 typów siedlisk z Załącznika I Dyrektywy Siedliskowej oraz 12 gatunków zwierząt (bez ptaków) z Załącznika II tej Dyrektywy.
Stwierdzono też co najmniej 20 gatunków ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej, 9 gatunków  z Polskiej Czerwonej Księgi (PCK). W okresie lęgowym obszar zasiedla: cyranka 10%-16% populacji krajowej (C3), krwawodziób 9-11% populacji krajowej (C3),  co najmniej 7% populacji krajowej (C6) błotniaka łąkowego, 4%-5,5% populacji krajowej rycyka (C3) oraz  co najmniej 1%  populacji krajowej (C3 i C6) następujących gatunków ptaków: błotniak stawowy, cietrzew (PCK), derkacz, dubelt (PCK), kropiatka, rybitwa czarna, sowa błotna (PCK), świerszczak,  zielonka (PCK), w stosunkowo wysokim zagęszczeniu (C7) występuje wodniczka (PCK).
 
ZAGROŻENIA

Obniżanie się poziomu wód gruntowych oraz zanik użytkowania pastwiskowo-łąkarskiego. W kompleksach stawowych zagrożeniem jest zarówno zaniechanie, jak i intensyfikacja użytkowania stawowego. Obszar podlega działaniom z zakresu ochrony przeciwpowodziowej. Istniejące obiekty i urządzenia związane z ochroną przeciwpowodziową wymagają utrzymywania ich w sprawności technicznej. Na obszarze będą prowadzone działania związane ze swobodnym spływem wód i kry. Wykonywanie tych prac obejmuje różne fragmenty doliny rzecznej i nie ma istotnego wpływu na całość obszaru Natura 2000.


STATUS OCHRONY
Obszar w większości położony jest na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Narwi (41 862 ha). Niewielki fragment obszaru na terenie Leśnego Kompleksu Promocyjnego Lasy Puszczy Białowieskiej (50 778,8 ha).

 

STRUKTURA WŁASNOŚCI

Własność gruntów częściowo Skarbu Państwa, a częściowo prywatna.

 

Wpływy i działalność człowieka na terenie obszaru

 

kod

Nazwa

intensywność

% obszaru

wpływ

 

 

 

 

 

100

Uprawa

C

 

0

102

koszenie / ścinanie

B

 

+

140

Wypas

B

 

+

141

zarzucenie pasterstwa

C

 

-

160

Gospodarka leśna - ogólnie

C

 

0

220

Wędkarstwo

B

 

0

403

zabudowa rozproszona

C

 

0

421

pozbywanie się odpadów z gospodarstw domowych

C

 

-

500

Sieć transportowa

C

 

0

600

Infrastruktura sportowa i rekreacyjna

C

 

0

620

Sporty i różne formy czynnego wypoczynku, uprawiane w plenerze

B

 

0

701

zanieczyszczenia wód

C

 

-

810

Odwadnianie

B

 

-

 

 

Oznaczenia:
A: silny wpływ
B: Średni wpływ
C: niewielki wpływ
+ dodatni wpływ działalności
0 wpływ neutralny
- wpływ negatywny

 

 

GATUNKI PTAKÓW WYMIENIONE W ZAŁĄCZNIKU II DYREKTYWY RADY:

 

Oznaczenia:

 

Liczebność - wielkość populacji gatunku i jej udział w całkowitej populacji krajowej; A: 15-100%, B: 2-15%, C: 0-2%, D: nieistotna
Stan zachowania – stopień zachowania cech siedliska ważnych dla gatunku i możliwości ich  regeneracji w przypadku zniekształcenia; A: doskonałe zachowanie, B: dobre zachowanie, C: przeciętny lub zubożały stopień zachowania
Izolacja - stopień izolacji populacji występującej na danym obszarze w stosunku do naturalnego zasięgu tego gatunku; A: populacja prawie izolowana, B: nie izolowana, ale na peryferiach zasięgu gatunku, C: nie izolowana, w obrębie rozległego obszaru występowania gatunku
Ocena ogólna – wypadkowa ww. kryteriów
A: znakomita, B: dobra, C: znacząca

 

PTAKI

Lp

Kod

Nazwa gatunku

Znaczenie obszaru dla gatunku

Liczebność

Stan zachowania

Izolacja

Ocena ogólna

1

A294

Acrocephalus paludicola

C

B

B

C

2

A089

Aquila pomarina

C

B

C

C

3

A222

Asio flammeus

B

B

C

B

4

A060

Aythya nyroca

D

 

 

 

5

A021

Botaurus stellaris

C

B

C

C

6

A197

Chlidonias niger

C

B

C

C

7

A031

Ciconia ciconia

D

 

 

 

8

A030

Ciconia nigra

D

 

 

 

9

A081

Circus aeruginosus

C

B

C

C

10

A082

Circus cyaneus

C

B

B

C

11

A084

Circus pygargus

B

B

C

B

12

A122

Crex crex

C

B

C

B

13

A154

Gallinago media

B

B

B

B

14

A127

Grus grus

C

B

C

C

15

A022

Ixobrychus minutus

C

B

C

C

16

A120

Porzana parva

C

B

C

C

17

A119

Porzana porzana

C

B

C

C

18

A193

Sterna hirundo

C

B

C

C

19

A409

Tetrao tetrix tetrix

C

B

C

C

 

Materiały pochodzą ze stron internetowych Ministerstwa Ochrony Środowiska oraz Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego w Białymstoku.