ZIELONE WROTA

Szlak pieszy im. Zygmunta Glogera

Trasa szlaku łączy walory przyrodniczo-krajobrazowe z historyczno-kulturowymi, prowadząc przez dolinę środkowej Narwi, Narwiański Park Narodowy-historyczne  pogranicze Podlasia i Mazowsza. Umożliwia również poznanie miejsc związanych z postacią Zygmunta Glogera-wybitnego, podlaskiego historyka, archeologa, etnografa, krajoznawcy, jednego z założycieli i pierwszego prezesa Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, autora 'Encyklopedii Staropolskiej' - do dziś stanowiącej pdstawowe źródło wiedzy o tych stronach.


 

Przebieg szlaku:

Białystok Starosielce-Krupniki-Sienkiewicze-Choroszcz
-Ruszczany-Rogówek-Rogowo-Pańki-Rzedziany-Lesniki-Sanniki-Tykocin-Łopuchowo-Jeżewo Nowe-Jeżewo Stare

 

 

Region: Dolina Narwi

Kolor: zielony
Długość: 48 km
Stopień trudności:  łatwy

 

 

Przebieg szlaku i atrakcje krajoznawcze na trasie


Wędrówkę rozpoczynamy w białostockiej dzielnicy Starosielce / ul.Meksykańska/- tu spotykamy czerwone znaki szlaku "Miejsc Pamięci Narodowej", stanowiącego równiez obwodnicę Białegostoku. Dalej trasa wiedzie poprzez obrzeża miasta, by po trzech kilometrach wejść na dawny trakt hetmański - drogę łączącą białostocką rezydencję Jana Klemensa i Izabelli Branickich z ich letnim pałacem w  Choroszczy. Kolejne cztery kilometry prowadzi drogami polnymi wśród niewielkich zagajników sosnowych, mozaiki pól i łąk.
Tak dochodzimy do Choroszczy, jednego z najstarszych miasteczek na Podlasiu.

 W miasteczku warto zwiedzić kościół i klasztor pobernardyński z II-ej  połowy XVIII wieku, letnią rezydencję Branickich z otaczającym ją parkiem angielskim /obecnie siedziba Muzeum Wnętrz Pałacowych/.

 


 

Na rynku miejskim spotykamy niebieskie znaki kolejnego ze szlaków narwiańskich- Szlaku Włókniarzy.

Poprzez Ruszczany, Rogówek, Rogowo po 12-kilometrowym marszu docieramy do wsi Pańki. Przy przystanku PKS spotykamy żółte znaki szlaku narwiańskiego.
 

 

Metalowy krzyż przydrożny

 

 

 

 

W mijanych wsiach warto zwrócić uwagę na zachowane obiekty budownictwa drewnianego-chałupy, obory, stodoły, krzyże przydrożne. Te ostatnie towarzyszą nam podczas całej wędrówki-drewniane i metalowe, często wykonane przez dawnych mistrzów kowalstwa stanowią bardzo charakterystyczny element krajobrazu.

 

 

 

 

 

 

 

 

Za Pańkami schodzimy w dolinę Narwi, wędrując groblą wśrod zarośli łoziny, trzcinowisk, mijąc starorzecza i odnogi przechodzimy przez główny nurt rzeki mostem na jazie przed Rzędzianami. To dwudziesty drugi kilometr wędrówki. Tu również trasa wiedzie przez zrewitalizowaną dolinę Narwi, po pracach melioracyjnych z lat siedemdziesiątych.
Przechodzimy przez Rzędziany. Wedle miejscowej tradycji z tej wsi pochodził Rzędzian-pacholik Jana Skrztuskiego, głównego bohatera "Ogniem i mieczem" Henryka Sienkiewicza , ale gruszy-przedmiotu procesu pomiędzy Rzędzianami a Jaworskimi - już nie ma.
Przekraczając szosę Białystok-Warszawa, przez Leśniki, Sanniki docieramy do Tykocina /32 km szlaku/.

 

Do tego najstarszego podlaskiego miasta /1425 r./ wchodzimy przy   cmentarzu

parafialnym, na którym znajduje się neogotycka kaplica grobowa  rodziców Zygmunta Glogera.

Grobowiec rodziny Glogerów

 

Wędrując przez Tykocin możemy zobaczyć i zwiedzić pomnik Orła Białego,  XVIII-wieczny układ urbanistyczny miasta z rynkiem, na środku którego stoi  jeden z najstarszych pomników w Polsce przedstawiąjący hetmana Stefana Czarnieckiego /1761-63/, barokowy kościół pw. Św. Trójcy, późnorenesansową synagogę-obecnie oddział Muzeum Podlaskiego ze zbiorami judaików. W  domu talmudycznym warto również zwiedzić "Gabinet Glogerowski", przybliżający tę niebanalną postać. Na rynku spotkamy kolejne żółte i niebieskie znaki szlaków turystycznych Łukasza Górnickiego i królowej Bony. Równie godne obejrzenia są znajdujące się nieco poza szlakiem XVI-wieczny zamek obronny Zygmunta Augusta oraz XVIII-wieczny klasztor bernardynów.

 

Więcej o Tykocinie ...

 

Mijając następny z tykocińskich cmentarzy- żydowski wychodzimy z  miasta i przez kolonię Sierki i Łopuchowo docieramy do Lasu Łopuchowskiego-miejsca eksterminacji Żydów tykocińskich w sierpniu 1941 r. Spoczywa tu ponad 2 500 osób pomordowanych przez nazistów.

 

Miejsce straceń Żydów tykocińskich Łopuchowo

 

Do końca wędrówki pozostało nam dziewięć kilometrów, trasą prowadzącą przez niewielkie lasy, łąki, polnymi drogami.
 
Przez Jeżewo Nowe docieramy do Jeżewa Starego. Tutaj, w swoim  majątku gospodarował Zygmunt Gloger, tutaj powstała znaczna część jego spuścizny twórczej. Niestety, jedynymi obiektami pamiętającymi te czasy są: budynek dawnej rządcówki oraz ruiny lamusa i browaru.
 

Przystanek PKS przy szosie Białystok- Warszawa to czterdziesty ósmy kilometr szlaku i kres naszej wędrówki.

Przemierzanie opisanego szlaku można rozpocząc rownież z Tykocina, czy też dowolnie wybranego innego jego punktu. 

 

Szlak został wytyczony i wyznakowany przez znakarzy Regionalnego Oddziału PTTK w Białymstoku.
 
Białystok dn. 17.10.2006 r.

opracował Adam S. Szepiel
                  przodownik turystyki pieszej PTTK
                  znakarz szlaków turystycznych PTTK